dec 022021
 

In 2003 verscheen in moderne boekvorm Het Walvisboek, een handgeschreven en getekend boek over walvissen en andere zeewezens, beschreven door Adriaen Coenen in 1585. Ik kocht het meteen, vanwege de fantastische originele 16e eeuwse illustraties. Het oude boek werd leesbaar gemaakt door de origineel herwerkte teksten van Florike Egmond en Peter Mason. Deze twee cultuurhistorici waren in 1990 in contact gekomen met een ander manuscript van Coenen en hebben de 16de-eeuws Nederlandse tekst omgezet in begrijpelijke taal.

Adriaen Coenen, zoals u op Wikipedia kunt lezen, ook wel bekend als Adriaen Coenensz van Schilperoort, leefde van 1514 tot 1587 en was een Scheveningse vishandelaar, een visafslager van zeevis en daarnaast een amateur ichtyoloog vanwege zijn interesse voor alles wat in de zee huisde.

Al vrij snel, in 2005, volgde, ook gebaseerd op een origineel manuscript van Coenen, het Visboeck, met eveneens spectaculaire afbeeldingen van vissen maar ook allerlei andere dieren, met bijbehorende teksten.

Pagina uit Visboeck, collectie KB

Tot voor kort dacht ik het dat het bij deze twee prachtige uitgaven gebleven was, maar er blijkt ook nog een derde, niet uitgegeven, manuscript bewaard gebleven te zijn, over de Haringkoning: het Haringkoningboeck. Deze berust in het Stadsarchief van Keulen, terwijl het Walvisboeck in Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience te Antwerpen berust en het Visboeck in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.
Ik kwam erachter door een Twitter-draadje met Zanna van Loon en Reinder Storm.

Het mooie is nu dat al deze manuscripten gescand zijn en digitaal beschikbaar zijn gemaakt. Zo kunt u er thuis ook volop van genieten!
Klikt u maar op de links hieronder:

Het Walvisboeck, Dat eerste boock van menich derleij walvischen ende ander selseme groote wonderlijke visschen.

Het Visboeck en scans (met oa een kaart waarop Frieslant wordt weergegeven)

Het Haringkoningboeck of via de link in de beschrijving (zwart-wit scans van een microfilm met relatief veel maar goed leesbare tekst, en afbeeldingen van notabene een zeehond en drie walvissen). N.B. Link naar scans lijkt alleen te werken in browser Firefox.

 Posted by at 10:23

 Leave a Reply

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.