dec 242019
 

Het wetenschappelijk jaarboek De Vrije Fries 2019 staat weer bol van de interessante artikelen. De publicatie van de Fryske Akademy en het Koninklijk Fries Genootschap voor Geschiedenis en Cultuur wordt in hardcover en fullcolor uitgegeven.

Cover De Vrije Fries 2019

Het eerste, thematische, deel gaat over het jaar van de Culturele Hoofdstad: Leeuwarden Fryslan 2018. Een feest van verhalen was 2018, het jaar waarin Leeuwarden zich de Culturele Hoofdstad van Europa mocht noemen.

Oeds Westerhof blikt terug op de verschillende grote en kleine projecten die door de Mienskip gedragen ten uitvoer werden gebracht. Hij is, als een van de drijvende krachten in de organisatie, een van de weinige mensen die de Culture Hoofdstad met een helikopterblik kan beoordelen.
Bert Looper biedt een breder perspectief met A space odyssey: Leeuwarden Fryslan 2018 in het licht van identiteitsvorming en identiteitspolitiek. Oa de transformatie van mienskip naar iepen mienskip (open gemeenschap) speelt een belangrijke rol.
Tymen Peverelli en Milou van Hout, twee jonge academici, gaan terug in de tijd en zetten Honderd jaar aan stadsfestivals in Leeuwarden op een rijtje, in relatie tot de manifestaties in het kader van LF2018. De analyse laat zien dat het bij regionalisme, naast negentiende eeuwse ideeënvorming, gaat om hoe die ideeën ontvangen en toegepast worden in hedendaagse identiteitspolitiek.

Een bijzondere bijdrage wordt dit jaar geleverd door de beroemde historicus Jonathan Israel, hoogleraar aan de universiteit van Princeton, en bekend van het standaardwerk over De Republiek. In een Engelstalig artikel schijnt hij zijn licht op ‘Friesland and the Rise of Democratic Republicanism in the Western World (1572-1795)‘.
De familie Vegelin van Claerbergen is wellicht een bekende naam in Friesland, maar veel is over hen nog niet gepubliceerd. Milo van de Pol, mede in het kader van zijn Tresoar-fellowship, schreef een mooi artikel over De agentschappen van Philip Ernst Vegelin van Claerbergen. Een Fries intermediair in de Republiek der Letteren. Vegelin had goede contacten aan het Friese Hof en kwam ook makkelijk binnen bij de machtshebbers in Holland. Vele brieven zijn bewaard gebleven, die een interessant inkijkje bieden in de werkwijze van deze Fries.

Alpita de Jong laat zien hoe de verzamelaar Joost Halbertsma een heel veelzijdige collectie had, variërend van een boeddistisch nisje tot andere bijzonderheden. Als voorloper van het Friese kabinet van oudheden, en later Fries Museum, werden zijn objecten met hun verhalen door latere conservatoren lang niet allemaal Fries genoeg geacht.

Graven naar identiteit. Archeologie en de zoektocht naar het Fries eigene in de 19e eeuw, door Sjoerd Looper, geeft een mooi beeld van hoe het Friese nationalisme de archeologie inzette in de eigen beeldvorming, middels een analyse van de archeologische artikelen in de Vrije Fries over de periode 1839-1918.

Kent u de Middenschool nog? Deskundigen Hilda Amsing en Linda Greveling analyseren dit schoolexperiment: Laveren tussen idealen en pragmatiek. Het middenschool-experiment op de Franeker protestants-christelijke Anna Maria van Schurmanschool (1974-1986).

Evert Kramer en Gilles de Langen zetten amateurarcheoloog en verzamelaar van munten en oudheden Jan Zijlstra (1941-2018) met een In Memoriam in de schijnwerpers. Van Vikingschat naar Finn en andere Friese koningen. Jan Zijlstra, oudheidkundige tussen eigenbelang en dienstbaarheid. Zijlstra vestigde al vroeg de aandacht op metaaldetectorvondsten en droeg daarmee bij aan de terpenarcheologie van de jaren 1990.

De boekbespreking van de catalogus en publieksboek FRYSK, 100 jaar schilderkunst in Friesland, gaat over de recentere Friese kunstgeschiedenis. Jorrit Huizinga van het Groninger Museum bespreekt het in Frysk? Over de zin en onzin van een provinciale kunstgeschiedenis.

Gilles de Langen leverde ook de monsterklus van de Archeologische Kroniek van 2018, waarin vele voorbeelden van vondsten de revue passeren. O.a. fibula’s, de Karolingische muntschat van Wirdum en een ringknop van een 6e-eeuws zwaard uit een terp bij Dokkum.

Al met al weer een kloeke publicatie met vele interessante artikelen. U krijgt het Jaarboek, samen met 6 nummers van Historisch Tijdschrift Fryslan, als u lid bent of wordt van het Koninklijk Fries Genootschap voor Geschiedenis en Cultuur.
Losse nummers zijn ook verkrijgbaar in de boekhandel bij Afuk (naast Tresoar) en boekhandel Van der Velde.

 Posted by at 19:40

 Leave a Reply

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.