feb 172017
 
Dongeradeel – In navolging van de gemeente Súdwest Fryslân en de gemeente Harlingen, wordt er een wetenschappelijk onderzoek gestart naar historische interieurs of onderdelen daarvan, die zich mogelijk nog in panden in de gemeente Dongeradeel bevinden.

Het initiatief daartoe wordt genomen door de in 2013 opgerichte Stichting Interieurs in Fryslân. Doel is onder meer het verkrijgen van kennis over historische interieurs die in Fryslân bewaard zijn gebleven. Op dit moment verdwijnen historische elementen in woningen in een hoog tempo. Hiermee verdwijnt definitief een deel van het Friese erfgoed. Middels een inventarisatie probeert de stichting een totaalbeeld van de Friese wooncultuur te krijgen. Hiertoe zullen bewoners van panden waarin wij verwachten dat er zich nog dergelijke interieurs of interieuronderdelen bevinden, worden uitgenodigd voor een informatieavond. Daarna zullen wij contact opnemen voor een afspraak voor een kortdurend onderzoek ter plaatse.

Wij zijn bijvoorbeeld geïnteresseerd in schouwen, fraai snijwerk, originele plafonds, vloeren, tegels, bedstee wanden, glas in lood ramen of een opmerkelijke trap. Meubels en huisraad en dergelijke vallen hier dus niet onder.

De stichting en het onderzoek zijn een particulier initiatief, opgezet door geïnteresseerde kenners. Zo maakt Meindert Seffinga, directeur van het Fries Scheepvaart Museum te Sneek, deel uit van het bestuur. Ook is prof. dr. Johan de Haan, bijzonder hoogleraar vanwege de Ottema-Kingma Leerstoel aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, bij het project betrokken.

Mocht u ons willen helpen bij het onderzoek, door panden aan te dragen, waarin zich mogelijk interessante onderdelen bevinden, dan kunt u contact met ons opnemen via het mailadres: info@interieursinfryslan.nl.

Meer informatie over de stichting vindt u op www.interieursinfryslan.nl


feb 152017
 
Kadastrale perceelnummer & bijbehorende 18e eeuwse reeelkohiernrs
In het verleden had menig huis in de Dokkumer binnenstad een eigen naam, zoals ‘De Blauwe Valck’, ‘de Swarte Ruiter’ of ‘de Toorn van Babilonien’. Maar waar bevonden deze panden zich? En wie waren de eigenaren en bewoners door de eeuwen heen?  
Piet de Haan zocht het uit. Daarvoor moest hij verschillende historische bronnen aan elkaar verbinden op basis van voormalige huis- en
perceelnummers. ‘Dat was niet makkelijk, omdat de registratie van huizen door de eeuwen heen steeds veranderde. Zo sluiten huidige huisnummers niet aan op die van de negentiende eeuw, maar ook het kadaster is weer anders opgezet dan de  achttiende-eeuwse reëelkohieren.’

De Haan heeft zijn informatie op 13 februari 2017 overgedragen aan de Fryske Akademy, die het zal betrekken in HISGIS. In deze digitale toepassing is de oudste kadastrale kaart uit 1832 de basislaag. Momenteel zijn daarin kadastrale gegevens te raadplegen, maar binnenkort zal dit uitgebreid worden met informatie over Dokkumer huizen, eigenaren en bewoners uit de periode van 1750-1850. Onder meer zal de bekende kaart van Smedema uit 1788 hierin betrokken worden. Ook het Streekarchief Noordoost Fryslân is verheugd met de samenwerking. Archivaris Tjeerd Jongsma: ‘We liepen al langer met het idee om de door onze vrijwilligers verzamelde gegevens digitaal beschikbaar te maken. HISGIS is hiervoor bij uitstek een geschikt platform.’

Dokkum is onderdeel van het grotere project ‘Fryslân 1750-1900: personen en percelen’ , waarmee de Fryske Akademy HISGIS uitbreidt met nieuwe gegevens over huiseigenaren en -bewoners van Friese steden en dorpen. Het project is onderdeel van het door de provincie Fryslân gefinancierde digitaliseringsprogramma Redbot. Projectleider Hans Mol: ‘Door voormalige huisregistraties aan elkaar en het oudste kadaster te verbinden is het mogelijk om de geschiedenis van onze voorouders te
Fragment uit het reëelkohier van 1789,P.de Haan
vertellen tot op het microniveau van huizen. Denk aan informatie uit volkstellingen en bevolkingsadministraties, waarin niet alleen de namen van mensen zijn opgenomen maar hun beroepen, leeftijd, inkomen en religie. Een wereld gaat open voor zowel de lokaal geïnteresseerden als historici en andere wetenschappers.’
Naar verwachting zal HISGIS Dokkum medio 2017 officieel gepresenteerd worden.

Voor meer informatie over  ‘Fryslân 1750-1900: personen en percelen’ zie: https://www.fryske-akademy.nl/undersyk/undersykstemas/macht-besit-en-romte-yn-fryslan/fryslan-1750-1900-persoanen-en-perselen/
feb 122017
 
Binnen het project Redbot is het initiatief ondergebracht om de Friese culturele collectie te digitaliseren. Daar ben ik een groot voorstander van. Maar de aankondiging hiervan is al weer een tijdje geleden en ze zijn dus al even bezig. Maar ik heb geen flauw idee wanneer we nu concreet iets
te zien krijgen.
Eerst maar weer eens kijken op de centrale website Redbot.frl

De essentie geef ik hier integraal weer:
RedBot is dé online plek waar je informatie vindt over digitaal Fries erfgoed. Er is namelijk een groot project aan de gang waarbij een groot deel van het Fries cultureel erfgoed digitaal wordt gemaakt. Vanaf 2018 - en soms al eerder - kan iedereen online zoeken naar cultureel Fries erfgoed. Denk dan aan oude kaarten uit je regio, museumcollecties, Friese literatuur of films en foto’s. Maar ook notariële aktes en oude juridische stukken. De Friese culturele historie is straks nog maar één muisklik verwijderd van iedere huiskamer. Tot die tijd kun je hier alles vinden over de voortgang van het project, deelprojecten en de mensen die eraan werken.

Maar wanneer zien wij daar als cultureel geïnteresseerde gebruiker nu iets van? Vanaf 2018 pas? Een nogal vaag ruim begrip lijkt het. Enige specificatie van dit miljoenenproject kan toch niet teveel gevraagd zijn?

In het meest recente Nieuwsbericht (van 14 december 2016, dus 2 maanden geleden!) lees ik over de digitalisering van de collectie van het Jopie Huisman Museum. En wat staat daar dan vermeld: Of en wanneer de collectie van het Jopie Huisman online te zien zal zijn is nog niet helemaal duidelijk. Hiervoor moeten nog een aantal belangrijke besluiten genomen worden op het gebied van bijvoorbeeld de rechten, toekomstvisie en marketingstrategie. Ook het gedachtengoed van Jopie is hierin heel belangrijk: wat zou zijn mening hierover zijn geweest? In het voorjaar 2017 moet deze klus klaar zijn en gaat het museum bekijken wat de volgende stap is.
Dat klinkt mij wel heel erg vrijblijvend in de oren!

Of op de Projectenpagina/Kolleksjes Tichteby – Friese collecties online: De Friese museale collecties zijn straks voor een groot deel digitaal beschikbaar. Wanneer is dat straks dan? Dat kan toch wel wat concreter?

Goed is wel dat het project ook de samenwerking zoekt met bestaande (nationale) open platformen zodat de digitale collectie ook hier ontsloten wordt:
Europeana, De digitale erfgoedbibliotheek van Europa

Dimcon, De digitale museale collectie Nederland

Digitale collectie, Metadata van digitale erfgoedcollecties Nederland

Oorlogsbronnen, Alle digitale collecties van verzetsmusea en NIOD

Beste mensen van Redbot, wees dus alstublieft wat duidelijker en concreter over wat en wanneer het gedigitaliseerde online komt! Het kan in deze snelle tijd toch niet zo zijn dat alles pas in de loop van 2018 te zien is? Wat bv het Fries Museum aan digitale collecties online laat zien is vrij treurig momenteel.
Prachtig allemaal die digitale initiatieven met grote budgetten, maar vergeet niet ook wat geld aan de communicatie te besteden!