dec 292010
 

In de recente publicatie van de Fryske Akademy van Ut de Smidte 2/3 las ik een stukje over het Geheim van Tolsum. Het is gewijd aan het Romeinse schrijfplankje uit de collectie van het Fries Museum. Dit schrijfplankje is gevonden in 1914 tijdens commerciële afgravingen van de terp vlakbij Tolsum (onder Franeker). Het schrijfplankje is het oudste, geschreven document van Nederland (23 februari 29 na Chr).

Het Fries Museum en Tresoar lieten in 2007 in een gezamenlijk project de tekst op het schrijfplankje opnieuw onderzoeken door prof. A. Bowman , dr. R. Tomlin (Universiteit Oxford) en prof. K.A. Worp (Universiteit Leiden). Tijdens dit nieuwe onderzoek wordt al snel duidelijk dat er iets bijzonders aan de hand is. Tot ieders verrassing, inclusief van de onderzoekers zelf, blijkt er een geheel andere tekst op het schrijfplankje te staan. De tekst blijkt een schuldverklaring tussen de slaaf Carus (of: Andecarus) (schuldeiser) en een schuldenaar van wie de naam onbekend is. Bekijk de site van het Geheim van Tolsum en bestel het boek!

 Posted by at 13:57
dec 242010
 
Deze week is Sneuper nummer 99 uitgekomen. Het is het laatste nummer met Reinder Tolsma als hoofdredacteur. Reinder is een van de oprichters van blad en vereniging 20 jaar geleden, toen nog als Vereniging van Amateur Archiefonderzoekers. En aangezien hij 20 jaar het maximum voor een functie vindt houdt hij er helaas per 2011 en Sneuper 100 mee op. Op 9 april 2011 zal dit jubileumnummer met foto’s gepresenteerd worden. Namens de gehele redactie nogmaals bedankt voor alles! Uiteraard zal Reinder, met zijn encyclopedische kennis van de historie van Noordoost Friesland, nog wel de nodige bijdragen aan de Sneuper gaan leveren. Ook is hij nog zeer druk met deel 2 van onze boekenreeks met Oral history in Noordoost Friesland, Op de Praatstoel.

Het Sneuper nummer 99 is weer van hoog niveau. U vindt er de volgende artikelen in:
Genealogie:
209, Groeten uit Amerika (deel 11: R. en A. Sipma), K. Postma. Over de familie Ritske Aukes Sipma en Sipke Aukes Sipma.
218, Kwartierstaat van ‘Beppe Lutske’ van der Ploeg (1879-1958), F.H. Blom
224, Mijn Favoriete Voorouder: Anna F. Grottinga (1523-1598), M. Bruining
Streekgeschiedenis
230, Strandingen op Engelsmanplaat, P. Hillebrand. O.a. driemastschoener Sirene in 1847
236, De dam van Berkhout, A. Staal. Over de dam naar Ameland.

242, Friese matrozen op avontuur in VOC, 1786, H. Zijlstra. Het betreft Jan Hendriks Overbeek, Hans Pieters, Marten Dirks en Aldert Harmens.
245, Jan Braak timmerde aan de weg bij de VOC, H. Zijlstra. De Kollumer Jan Braak was van 1764 tot 1774 in dienst van de VOC als wagenmaker en voorlezer in de Hospitaalse Kerk in Batavia.
250, Groene Kruis en het badhuis te Dokkum (1902-1995), E. Smits
254, Kamminga over kleding, 1943, D.J. Kamminga. O.a. over de familie Demes, blauwververs en de oprichters van de Dokkumer Vlaggencentrale.
260, Stuurman in de sloot, P. de Haan. Over Pieter Pieters Edes, zoon van een Amelander.
263, Graaf Macchetti in Dokkum, D. Westerhof. De Italiaan overleed in 1622 te Dokkum of Bolsward.

266, Dokkum en de koloniën, deel 3, W.Schackmann/R.Tolsma. Over o.a. Douwe Petrus van Steenwijk
Varia
241,265, Vragen, diverse
244, Getuigenverhalen, persbericht
253, Online-bronnen, H. Zijlstra
271, Waren voorvaderen Roel Kooistra kooikers?, G. Mast

Om ook (naast ruim 450 anderen) lid te worden van de Historische Vereniging Noordoost Friesland, kunt u zich eenvoudig online aanmelden. Het kost slechts 15 euro per jaar, waarbij u naast ons kwartaalblad De Sneuper bovendien de dubbel-cd met Sneuper 1 t/m 75 er gratis bij krijgt! Uiteraard bent u dan ook welkom op onze ledendagen in het voor- en najaar en kunt u medeleden vragen stellen over uw stamboom of kwartierstaat. En nog steeds is kopij voor De Sneuper altijd welkom via ons email-adres.

Let ook op de bijgesloten folder: Binnenkort boek: Wierum en haar bewoners. 1650-nu. Voorjaar 2011, voorintekenen met 5 euro korting, voor 42,50 bij Jan de Jager.
En zet alvast in de agenda: ledenvergadering voorjaar 2011 op zaterdag 9 april in de Posthoorn te Dokkum, met uitreiking van jubileumnummer 100 van de Sneuper!

 Posted by at 13:57
dec 222010
 
Een jas, of eigenlijk een jak van Binne Jans uit Eestrum is onlangs door een afstammeling van deze boer, die leefde van 1765 tot 1838, geschonken aan Oudheidkamer Mr. Andreae te Kollum.
Er is al vaak gepubliceerd over het Kollumer Oproer van 1797, zowel in de Sneuper als op onze websites.
Zo hebben we een Namenindex van de deelnemers aan het Oproer, Het is daarom ook leuk om eens een stuk historisch textiel te zien uit deze periode, waarover binnenkort een speciale tentoonstelling in de Oudheidkamer zal worden georganiseerd.
Diverse Sneupers doen onderzoek naar een van de oproerkraaiers, Salomon Levi, de stamvader van de familie De Bruin die in de omgeving van Zwaagwesteinde vele nakomelingen had.

Over de mysterieuze opstandelingenleider Johann Christian Sperling schreven we al eerder op dit blog.
Sneuper Taeke vd Leij geeft ook achtergrondinformatie. Hij wees mij ook nog op de vermeldingen in Google Books van Jan Binnes. In het Nederlandse Jaarboek kom je dan uit op pagina 135, maar terugbladeren naar pagina 114 levert een goed relaas op over het oproer.
Het weekblad Hûs oan Hûs besteedde aandacht aan de overhandiging van het jak.

 Posted by at 13:57
dec 212010
 

De NGV afdeling Friesland is er deze keer vroeg bij met jaargang 16, nummer 1 van januari 2011. Ik had hem vandaag, 20 december, al in de bus. Het 36 pagina’s tellende blad op A5 formaat bevat een aantal interessante artikelen met een link naar ons werkgebied Noordoost Friesland. In het artikel Armenzorg en Dorpsleven vertelt Leo Jagersma over de rijke bron voor genealogen, de diaconieboeken. Hieruit geeft hij een beschrijving van het leven van de familie van Jelle Clases uit Kuikhorne in de 18e eeuw. Vader Claas Jelles, schoenlapper en schuitevoerder, overleed in 1701 en liet weduwe Jisck Eelkes achter, die op de diaconie aangewezen was. Jelle moet voor een gebroken been geholpen worden door Mr. Johannes Noordenbos en krijgt na enkele gewelddadigheden 3 jaar werkhuis. Hij werd met duimijzers en scheenschroeven gemarteld om te bekennen! Uiteindelijk woont hij als 91-jarige in Veenwouden, waar hij het kerkhof onderhoudt voor de diaconie.
Dineke Paetzel-Veenstra stelt de vraag Wanneer ben je arm? Dit op basis van een vondst in het Dokkumer archief van de boedelinventaris van Gerben Tyssens. Hij was een zoon van Tys Gerbens uit Brantgum. De dorpsrechter van Brantgum, H. van der Meer beschreef op 24 oktober 1789 de boedel van pauper Gerben. Dat levert een leuk inkijkje in de inboedel van die tijd met een kakstoel, stoven, ketels, hangijzer etc.
In Grootmoeder Cornelia wordt het harde bestaan geschetst van de katholieke zeemansvrouw Cornelia Metz van Ameland die op haar 35e haar man verliest. In het gerestaureerde huisje van deze in 1866 geboren vrouw woont nu een achterkleindochter.
Tineke Slof schreef over Arme Grietje. Het gaat over Grietje Sjoeks Jongsma, dochter van Sjoek Klazes en Wiskje Eelkes uit Tibma onder Ee. Niet alleen worden haar ouders als ze 1 jaar oud is al veroordeeld voor het stelen van een schaap, ook zelf wordt ze enkele malen betrapt. De ongehuwde Grietje wordt zelfs van moord op haar pasgeboren kind verdacht, waarvan de geboorte als Woudreis wordt beschreven! Uiteindelijk trouwt ze toch met Gooitsen Sjoerds, op 20 augustus 1775 te Surhuisterveen. En zo zijn er nog een paar mooie genealogische bijdragen te lezen in dit nummer van 11en30.

 Posted by at 13:57
dec 192010
 

Sneuper Jan Kooistra meldt ons enthousiast het volgende: Stichting Regionaal komt met nieuwe website: http://www.regionaalnet.nl/

Deze sinds kort opgerichte stichting met als doelstelling het digitaal opslaan van de geschiedenis van de gemeente Dantumadeel is nu in de lucht. De stichting hoopt op deze wijze het publiek erbij te betrekken d.m.v. zelf aan deze site hun medewerking te verlenen. Door het per E-mail toezenden van oude foto’s, documenten, ansichtkaarten enz. Op de site zijn de eerste dorpen al huis aan huis op de foto gezet, de andere dorpen volgen nog. Niet alleen zijn er duizenden foto’s uit het verleden te bekijken, maar ook wie er vroeger in uw huis hebben gewoond.

De laatste maanden is er keihard gewerkt om u in de donkere dagen voor kerst u mee te laten genieten van de regionale geschiedenis. Zoals gezegd, staan de eerste dorpen reeds in de schijnwerpers, van de anderen dorpen zijn er inmiddels ook enige gegevens zichtbaar. Dit is voor u de gelegenheid om alles voor het nageslacht op te laten slaan. Alle documenten zullen tegen kopiëren beveiligd zijn. Diverse instellingen en dorpsbelangen hebben reeds materiaal aangeleverd wat nog verwerkt moet worden. Alles zal t.z.t. voor u op het scherm verschijnen, uiteraard zullen uw aangeleverde materialen daarbij niet mogen ontbreken. Help mee aan de totstandkoming van een digitaal archief!

 Posted by at 13:57
dec 172010
 

Onze secretaris Jan de Jager kreeg een serie oude foto’s uit de erfenis van de familie Noordhuis en Keizer uit Ee.
Deze foto zijn gered uit de vuilcontainer, anders waren ze verdwenen. Van een aantal zijn de namen bekend, maar van vele niet. Wel bekende namen staan in de rechter kolom naast de foto.

U kunt ze online bekijken op http://picasaweb.google.com/noordhuisfoto/WieHerkentDezeMensen#

Een prachtige foto waarvan wel enkele namen bekend zijn is deze uit 1926, met een bordje met de tekst Neerlands beste zonen: boven Eeltje Zeilmaker, Pieter Lubberts Visser, Jaap R Hoekstra, midden Martinus van der Velde, NN, Wytze P Wouda en NN onder Boele A Douma. Of deze kleurrijke foto met daarop Willem Hoekstra, Jacob Haaima, NN,Cornelis Hoekstra, Geert Kerkstra, Pieter Lubberts Visser, Johan Detmar, Wytze Wouda, NN naast de auto Gerben Visser en de boerderij is van Pieter D Douma.

 

Graag reacties, met vermelding van het fotonummer, naar de mail van Jan de Jager.

 Posted by at 13:57
dec 162010
 

De site van Tresoar met nummerbewijzen van auto’s en motoren uit de periode 1906-1951 heeft nu bij 2.500 kentekens foto’s geplaatst. Daar zitten hele mooie tussen, en uiteraard ook diverse uit Noordoost Friesland.
Het eerste kenteken, B-1, werd in tweede instantie uitgegeven aan Auke Spyksma uit Birdaard. Van de auto van Pieter Lubberts Visser uit Ee is bijgaande foto in de database opgenomen. Hij gebruikte de auto als taxi. De mensen uit Ee waren er blijkbaar vroeg bij want ook Jarl Ruinen, Andries Brouwer en Gerrit Jans Wijkstra hadden een laag nummer. Als u zelf een foto herkent of er een beschikbaar heeft dan kunt u dit aan de database laten toevoegen. Bij commentaar kan dat direct!

 Posted by at 13:57
dec 152010
 


Grotere kaart weergeven
Op het Duitse waddeneiland Föhr staat in de plaats Wyk een klein maar interessant maritiem museum. Het Dr.-Carl-Häberlin-Friesen-Museum betreed je door een onderkaak van een Blauwe Vinvis. Het oudste huis van het eiland hoort ook bij het museum en stamt uit 1617!
In 10 zalen wordt de Walvisvaart en scheepvaart onder de aandacht gebracht, tezamen met eilander klederdrachten en diverse animaties.
Onderdeel van het museum is verder ook een archief met o.a. oude maritieme handschriften, een foto-archief en bibliotheek. Dus misschien leuk voor een actief weekendje weg!

 Posted by at 13:57
dec 122010
 

Theo Peenstra, redacteur van Dorpvandedag meldt via de mail het volgende:

Moddergat is dinsdag as. het dorp van de dag op het weblog Dorpvandedag! Er verschijnt dan een kort bericht over het dorp op het blog.
Dorpvandedag (http://dorpvandedag.blogspot.com/ ) is een weblog dat aan wil tonen dat topografie leuk is. Op het weblog wordt iedere dag een dorp tot dorp van de dag verkozen. Dat gebeurt aan de hand van een wekelijks thema. Deze week is het thema van Dorpvandedag “holen en gaten” (toelichting, zie bericht van zaterdag 11 december). Het gekozen dorp wordt kort beschreven, met daarbij een weetje of bijzonderheid (vaak historisch-geografisch), een foto en een link naar de ligging op de kaart.

Topografie zonder context is saai en lastig te onthouden, door verbanden te leggen wordt het gemakkelijker te onthouden en leuker. Al heeft de een heel andere associaties met een bepaalde plaats dan de ander. Het Doel is om dat te laten zien. Het Middel is het blog, een extra R(h)eden is dat je door het blog veel mogelijkheden hebt om zelf verder te associëren op grond van de foto, kaart en links. Doel, Rheden en Middel waren daarom ook de eerste dorpen op het blog. De berichten zijn kort en niet uitputtend, maar bevatten vaak links naar bronnen met meer informatie, zoals bijv. websites van historische verenigingen.

Het kiezen van de dorpen gebeurt aan de hand van een thema. De ene week is dat inhoudelijk (er is een overeenkomst tussen de dorpen in ligging, functie, aanwezige voorzieningen o.i.d), zoals vissersdorpen, tuindorpen of dorpen met een watertoren; de andere week is dat op naam, zoals dorpen met een x in de naam of dorpen die eindigen op -gat of -hol.

Verzoeken van lezers worden verzameld en komen als thema in een week in 2011 terug. Het idee om mogelijke plaatselijke geinteresseerden te attenderen op het blog ontstond omdat een journalist van De Stentor enkele weken geleden een artikel met een link plaatste (zie http://www.destentor.nl/regio/kampen/7527192/Wilsum-dorp-van-de-dag.ece  ).

Het dorp van de dag is gemakkelijk te volgen door volger te worden op het weblog, door het toe te voegen aan uw favorieten of door dorpvandedag te volgen op twitter (@dorpvandedag).

Via het blog kwam ik op de site van Man Bijt Hond, die in 2001 van Boerenhol naar Moddergat door Noordoost Friesland kwamen en aanbelden in Burdaard, Niawier, Rinsumageest, Dokkum en Moddergat waren. Zie de Uitzending Gemist filmpjes, te beginnen bij Moddergat natuurlijk.

 Posted by at 13:57
dec 092010
 
Tresoar beschikt over een uitgebreide collectie kaarten en atlassen van diverse soort. Een deel van de collectie is inmiddels gescand en is digitaal te raadplegen.

Naast de eerste Kadasterkaarten uit 1832 (Minuutplans) zijn kortgeleden ook de kaarten uit 1887 (Netteplans) gescand en op de site van Tresoar geplaatst. Hiermee is een belangrijke stap gezet in het toegankelijk maken van historisch kaartmateriaal, wat een rijke bron kan zijn voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van zijn dorp of huis.

In 1811 bepaalde Napoleon dat ook in Nederland het kadaster moest worden ingevoerd. Voor de Franse regering was dit bedoeld als een middel om grondbelasting te kunnen heffen. Vanaf 1812 werd begonnen met het inmeten van percelen, huizen en wegen. Twintig jaar later – de Fransen waren allang weer vertrokken – trad het Kadaster formeel in werking. De eerste kaarten, de Minuutplans, geven de toestand weer uit deze periode. Op de nu toegevoegde kaarten, de Netteplans uit 1887, is te zien wat er veranderde in 45 jaar.

De kadastrale kaarten zijn op de website van Tresoar te vinden onder Mens en goed > Kaartcollectie.

Ook met http://www.hisgis.nl/ is een mooie combinatie te maken.

En nu ik het toch over oude boeken en kaarten online heb: kijk eens naar de nieuwe Book Reader van The Open Library Blog, met bv Darwins On the Origin of Species.

 Posted by at 13:57
  1. Jan Hendrick Jarichs van der Leij in online RGP
  2. Kwartaalblad Genealogie van CBG december 2010
  3. Harpoeniers en Robbenjagers uit Noordoost Friesland
  4. Letterlap en buste aanwinsten Admiraliteitshuis Dokkum
  5. WL3 als scheepsmodel
QR Code Business Card

Switch to our mobile site