nov 292000
 

R. Tolsma

klik hier om het boek online te bekijken 

Inhoud:

Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de afdeling Oostdongeradeel van de Friese Maatschappij van Landbouw heeft de auteur, op verzoek van het bestuur, alle boerderijen beschreven die op dat moment (in 1989) door leden van de vereniging werden bewoond.
Dat heeft geresulteerd in een beschrijving van 55 boerderijen in de gemeente Oostdongeradeel en nog 3 uit de gemeente Westdongeradeel (uit het dorp Nes).
Van sommige boerderijen begint de beschrijving al voor 1500, dat is bijvoorbeeld het geval als zo’n boerderij van oorsprong in het bezit was van een klooster, andere boerderijen hebben duidelijk een jongere geschiedenis. De beschrijving is opgehangen aan bepaalde jaren, bijvoorbeeld 1511 (Floreenregister), 1640 (Stemcohier), 1832 (Kadaster).
Het boek wordt afgesloten met een aantal bijlagen waaronder boedelinventarissen(1582), overzicht van huurprijzen, huurcontracten(1556,1805), voorwaarden en bestek voor het bouwen van een boerderij (1779) en een overzicht van familierelaties tussen boerengeslachten.
Een register maakt het geheel toegankelijk.
Van het boek zijn nog enkele exemplaren beschikbaar (reacties via email Sneuper).

De beschreven boerderijen staan in:
Aalsum – 3
Anjum – 8
Ee – 12
Engwierum – 12
Jouswier – 3
Metslawier – 3
Morra – 4
Nes (WD) – 3
Niawier – 2
Oosternijkerk – 3
Oostrum – 4
Paesens – 1

nov 192000
 

D.J.Kamminga
In samenwerking met de Openbare Bibliotheek Dongeradeel en Streekmuseum ‘Het Admiraliteitshuis’ heeft de Vereniging van Archiefonderzoekers een speciaal nummer uitgegeven van ‘De Sneuper’, geheel gewijd aan leven en werk van D.J.Kamminga. Van 17 september – 31 december 1999 is er daarnaast een expositie geweest in de bibliotheek en het museum, georganiseerd in samenwerking met het Streekarchivariaat Noordoost Friesland.

Dhr. Doederus Johannes Kamminga begon als drukker in de zaak van zijn vader, in de Waagstraat te Dokkum.
Hij was een zeer veelzijdig persoon, deskundig op het gebied van drukwerk en een fervent verzamelaar van oudheden. Op zijn vele trektochten door Noord-Oost Friesland werden bezienswaardigheden van historische waarde vastgelegd op papier en oudheidkundige zaken verzameld, die later het begin vormden van wat nu het Streekmuseum ‘Het Admiraliteitshuis’ is.
Hij was gezien bij vele bekende personen als Waling Dijkstra, Ids Wiersma, en Halbesma en was kind aan huis bij het Fries Museum te Leeuwarden.
Kamminga heeft veel betekend voor de conservering van ons cultuur-historisch erfgoed en daarnaast was hij actief op het gebied van het uitgeven en drukken van boeken, affiches en handschriften.

Het speciale, 64 pagina’s dikke, nummer van ‘De Sneuper’ bevat:

  • Een biografisch overzicht
  • Kwartierstaat van D.J. Kamminga
  • Expositie in het Streekmuseum
  • Bibliografie van artikelen en uitgaven van D.J. Kamminga
  • Jimmer kliuwend, tentoonstelling in de Openbare Bibliotheek
  • Index op de kwartierstaat

U kunt dit speciale nummer bestellen door het formulier in te vullen dat u aantreft op de pagina ‘De Sneuper’. Vult u bij het nummer een asterisk in (*), en geeft u bij ‘Meer dan 1 nummer’ aan dat u het speciale Kamminga-nummer wilt bestellen.

Meer informatie over Kamminga en Dokkum op deze site

 Posted by at 12:26
nov 192000
 

H. Aartsma

Ten geleide

Enkele jaren geleden, in oktober 1988, publiceerde Henk Aartsma een “Overzicht” waarin alle inventarissen, klappers, DTB’s, kranten enz. die op het Streekarchivariaat aanwezig waren, systematisch stonden vermeld. Dit overzicht is veel gebruikt door beginnende onderzoekers of mensen die voor het eerst het Streekarchivariaat te Dokkum bezochten. Het viel Aartsma toen op dat verreweg de meeste bezoekers op zoek waren naar genealogische gegevens. Daardoor vatte hij het plan op om alle genealogische gegevens die al op het Streek-archivariaat aanwezig waren eveneens in een “Overzicht” op te nemen. Dit om te voorkomen dat mensen, die soms van ver komen waardoor tijd toch al kostbaar is, werk doen dat reeds door anderen is gedaan. Door thuis het “Overzicht” te bestuderen, kan op het Streekarchivariaat veel gerichter en sneller gewerkt worden. Het leek de redaktie van De Sneuper, Orgaan van de Vereniging van Archiefonderzoekers te Dokkum, een heel goed idee toe en zo ontstond de voorliggende uitgave. Wij danken Henk Aartsma voor het vele werk dat hij voor deze uitgave heeft verricht en hopen dat de tientallen uren die hij eraan heeft besteed, terugverdiend kunnen worden door vele gebruikers. De Redaktie

Verantwoording

Bij de samenstelling van dit overzicht ben ik van twee criteria uitgegaan: 1. de genealogische gegevens moeten betrekking hebben op de regio Dokkum, 2. de gegevens moeten meerdere generaties bestrijken. Het eerste punt heeft te maken met de doelstelling van de vereniging en het tweede met de (on)eindigheid van het toch al vele werk. De overzichten lijken mij voor de hand te liggen. Op het alfabet staan de familienamen vermeld. Per naam is het oudste gegeven dat uit de genoemde bron gehaald kan worden, vermeld. Een nummer verwijst naar de vindplaats. Voor de vindplaats op de studiezaal of in de kluis kan het personeel op het Streekarchivariaat van dienst zijn. Ik spreek de hoop uit dat dit “Overzicht” in een behoefte voorziet en dat het veel geraadpleegd zal worden. Tom Zijlstra dank ik voor het vele typewerk. Henk Aartsma

INHOUDSOPGAVE

1. Ten geleide
Verantwoording
2. Archief van de vereniging van Archiefonderzoekers
5. Genealogyske Jierboekjes
11. De Sneuper
17. Genealogische Verzameling
23. Genealogische Correspondentie
32. Bibliotheek
50. Gens Nostra

PAADWIZER

De onderstaande gegevens heb ik verzameld uit de op het Streekarchivariaat aanwezige correspondentie betreffende inlichtingen voor familieonderzoek. Deze correspondentie is ontstaan door de beantwoording van verzoeken om inlichtingen; éên exemplaar van het antwoord bleef op het Streekarchivariaat. Ik heb alleen die correspondentie opgenomen die gegevens van minstens drie generaties bevatten. Op de studiezaal is de algehele index op de correspondentie aanwezig waar ook verzoeken om éên gegeven of één fotocopie in is verwerkt. Tevens bevinden zich hierin stukken die ontstaan zijn n.a.v. een vraag om andere historische inlichtingen (huizen, instellingen, enz.) Via de studiezaalmedewerker is hieruit informatie te verkrijgen. Adressen worden niet verstrekt met het oog op de privacy.

In onderstaande lijst zijn de volgende gegevens opgenomen:
Kolom 1 – de betreffende familie
Kolom 2 – korte omschrijving van de oudst genoemde personen
Kolom 3 – het correspondentienummer

 

FAMILIENAAM	GEGEVENS	NUM
Aalzum, van---------- Pijtter Lieuwes en	569
	Aafke Gerrijts
Aartsma	Folkert Dircks gehuwd 20-11-1669	706
	Ee met Sepk Tieerdts
	Folkert Dircks hertrouwde op 10-4-1676
	te Ee met Saackjen Pijtters
Adema	Eesge Andries gehuwd met	702
	Antje Pieters
Adema	Oege Willems geb. 1784 t	661
	Hantumeruitburen, ovl. 1849 te Holwerd,
	gehuwd 1808 te Holwerd met
	Aaltje Jans Sipma, geb. 1789 te Ternaard,
	ovl. 1867 te Holwerd
Bandstra	Jan Jans Bandstra geb. 2-10-1846 te			301
	Anjum, ovl. 31-7-1942 te Anjum
gehuwd 16-5-1873 met Lieuwkje Wijma
geb. 7-8-1849 te Nes, ovl. 31-10-1923 te Anjum.
Barends	Joseph Barend	                                      684
en Rijkje Arents Draeijer
Beer, de	Poppe de Beer geb. Ca. 1750             		  680
	gehuwd met Eelkje Gerrits de Vries 			  419
Beer, de	Gerrit Poppe de Beer geb. 12-9-1776			  492
	ovl. 9-12-1840, gehuwd met Romkje
Gosses geb. Ca. 1776, ovl. 11-6-1823
Bleeker	Jacob Pieters Bleeker geb. Ca.          		  554
	1782 te Dokkum, ovl. 16-11-1857 te Dokkum,
	gehuwd 1-6-1806 te Dokkum met Elske Klases van der Schaaf, geb. Ca. 1780 te Dokkum
Boersma	Douwe Freerks Boersma geb. 29-3-1732			  688 gehuwd met Grietje Jacobs
Bokma	Auke Jan                                   		  735
	gehuwd met Japke Jacobs
Boorsma	Jacob Nanning                             		  595
	gehuwd met Froukje Lieuwes
Bosklopper	Harmen Bosklopper geb. 20-4-1826 te			  339 Marum, ovl.8-4-1917 te Nes (WD) gehuwd met
	Dieuke de Vries geb. 4-2-1825 te Marum,
	ovl. 19-3-1917 te Nes
Botma	Ype Kornelis Botma geb. 18-9-1795      		  592 te Ee, ovl. 7-1-1884 te Dokkum, gehuwd 6-6-1818 te Kollum met Aaltje Jans Helder geb. 20-2-1793 te Westergeest,
ovl. 9-8-1868 te Hantum
Braak, de	Jarig Jurjen de Braak geb. 8-11-1838			  263 ovl. 9-7-1919, gehuwd met Hiltje D.
Sijtsma geb. 21-1-1839. ovl. 26-1-1924
Braaksma	Lubbert Roelofs, gehuwd met Goiskje			  582 Geerts, in leven echtelieden te Lippenhuizen
	in de gemeente Opsterland
Calsbeek	Robertus Anthony Calsbeek, gehuwd      		  451 1641 te Sneek met Tryntje Hotses
Cleiterp	Jan Luitjen Cleiterp, gehuwd            		  353 met Ocke Piers
Crans	Jan Crans geb. 14-10-1777 te Frane			  580 ker, gehuwd 10-1-1802 te Morra met
	Dieuke Folkerts Botma, 2e huwelijk Lijsbet
	Ypes Humalda 10-2-1811 te Morra
Cupery	Klaas Ypes Cupery, gehuwd               		  323 met Gerrit Sipkes Sipkes
Dees	Pieter Dees, gehuwd                      		  466 met Catharina Alvarez
Donga	Jan (Minnes?) Donga, gehuwd             		  275 met Trijntje Minnes, geb. 1758
Douma	Hendrik Lazes Douma geb. Ca. 1796	596
te Lemmer, gehuwd met Sybrigje Heres
Kampstra geb. Ca. 1797 te Brantgum
Douma	Sible Sijbrens Douma	542
	en Mentha Carolina Sluiterman
Dijkstra	Andries Andries Dijkstra geb.1799	557
	gehuwd met Riemke Simons de Jong,
	geb. 1800
Dijkstra	Gerrit Walings Dijkstra geb.	667
	20-10-1791 te Vrouwenparochie, ovl.
	15-4-1833 te Spannum, gehuwd met
	Antje Keimpes Koopmans geb. 1-4-1791
	te St. Annaparochie, ovl. 27-2-1859
	te Franeker
Dijkstra	Willem Dijkstra, gehuwd 1865 te	317
	Metslawier met Sijke Terpstra, ovl.
	24-2-1916 te Anjum. Sijke Terpstra
	hertrouwt met Jan Botes Bandstra
Eisenga/Eizenga	Jacob Klazes gehuwd	282
van	met Gertje Geerts
Elzinga	Geert Elzinga geb. 6-5-1867	714
	ovl. 1942, gehuwd met Harmke
	Broeksma 1867-1953
Gleijstra	Albert Gleijstra gehuwd	433
	met Antje Symens
Gorter	Klaas Lous Gorter gehuwd 26-1-1749	563
	te Kollum met Tjitske Romkes,
	ged. 16-5-1728 te Kollum
Haima	Jacob Jacobs van Sexbierum gehuwd	291
	met Trijntje Gerlofs Jansma
Hannema	Johan Gosses geb. te Brantgum	291
	gehuwd met Antje Willems
Hattinga	Thiaerdt Krijnsz. gehuwd met	479
	Remck Hittziedr. Zij hertrouwde
	later met Jelle Sybesz.
Heeringa	Jacob Gosses Heeringa geb. 10-1-1804	304
	te Dokkum, gehuwd 4-6-1840 te Dokkum
	met Martha Land geb. Ca. 1809 te
	Leeuwarden
Hekstra	Ebele Wiebes Hekstra	294
	en Taetske de Jong
Helder	Jan Jans Helder gehuwd	312
	met Grietje Wepkes Wiersma
Hermanides	Johannes Hermanides geb. 1798 te	313
	Dokkum, ovl. 11-1-1888 te Dokkum,
	gehuwd met Marijke Veltkamp
	geb. 1793 te Ziegenwoud,
	ovl. 13-2-1865 te Dokkum
Hiemstra	Jan Martens Hiemstra	552
	en Trijntje Jans
Hoekstra	Gerlof Foppes Hoekstra geb. Ca.	702
	1755 te Onder Nes, ovl. 19-2-1840 te
	Onder Nes, gehuwd met Aafke Nuttes
	Visser geb. Ca. 1757 te Paesens
	ovl. 5-5-1835 te Onder Nes
Holwerda	Hans Jacobs gehuwd 1-6-1732 t	713
	Paesens met Minke Jans
Holwerda	Jan Saake	300
	en Lysbet Kornelis
Holwerda	Marten Dirks Holwerd	623
	en Sjoerdtje Louws de Wal
Hoogstra	Pieter Jantjes Hoogstra geb. Ca.	695
	1804 te Hiaure, ovl. 18-1-1848 te
	Aalzum, gehuwd 5-6-1830 te Metslawier
	met Tryntje Wytzes Talsma geb. Ca.
	1807 onder Oostrum, ovl. 4-9-1837 te
	Metslawier. Pieter Jantjes Hoogstra
	hertrouwt op 4-5-1839 te Metslawier
	met Sijtske Pieters Reitsma geb.
	28-2-1804 te 0.Nijkerk, ovl.18-2-1875
	te 0.Nijkerk
Houtman	Harke Sipkes Houtma	662
	en Rixtje Gerbens Lautenbach
Huizinga	Jildert Theunis Huizinga geb.	701
	7-3-1783 te 0.Nijkerk, ovl. 22-3-1844
	te 0.Nijkerk, gehuwd 7-5-1812 te
	Metslawier met Johanna Oenes Bottema
	geb. 15-11-1791 te Oudkerk, ovl.
	13-7-1853 te 0.Nijkerk
Huizinga	Sij vert Jans geb. ca. 1730	440
	gehuwd met Evertje Jans
Jansma	Jan Harmen	654
	en Eelkje Douwes
Jong, de	Sipke Freerks	702
	en Doetje Thijssens
Joustra	Jan Joustra geb. 1809 te Aalzum	317
	gehuwd 7-3-1886 te Dokkum met Uilkje
	Viersen geb. 21-11-1816 te Hantum,
	ovl. 24-6-1909 te Dokkum
Kampstra	Rense Jans Kampstra geb. Ca. 1799	567
	te Ternaard, ovl. 26-3-1863 te Ternaard
	gehuwd 9-5-1822 te Ternaard met Foekje
	Tjallings Koopmans geb. Ca. 1803 te
	Onder Holwerd, ovl. 11-8-1825 te Ter-
	naard. 2e huwelijk 8-5-1827 te Ter-
	naard met Wytske Gerks Huizinga geb.
Ca. 1807 te Ternaard/Hantum, ovl.
	8-2-1879 te Ternaard.
Kempenaar	Gerben Heines Kempenaar gehuwd	348
	met Grijttje Jacobs
Kienstra	Frans Kienstra	626
	en Barbara Flierl
Klaasesz.	Jan Klazes geb. 1775 te Holwerd	350
	gehuwd met Rinske Boekhout,
	geb. ca. 1789 te Dokkum
Knijff, van	Petrus Jaeobus van Knijff	355
	geb. 1796 te Ferwerd, gehuwd met
	Sietske de Cock, geb. 1801 te Kollum
Koerkamp	Feije Claesen getrouwd ca. 1720	356
	met Geertruida Remts
Koopman	Harmen Tjerks	686
	en Geertje Sybouts
Koopman	Sieds Harmens	674
	en Trijntje Hendriks
Kortrijk	Hieltje Germens Kortrijk	626
	en Jelske Mins Berima
Koster	Siebe Lourens Koster gehuwd	694
	met Dieuke Willems van Wiggen
Kreeft	Johannes Bonifacius Kreeft gehuwd	631
	met Metje Nammens Osinga
Kruizinga	Wege Cruysingha ovl. voor 1597	360
	gehuwd met Luppo Iwema
Kuitert	Martinus Jans Kuitert	649
	geb. 15-6-1797 te Eernewoude,
	gehuwd met Martje Simons de Boer
Kuperis	Marten Kuperis geb. 8-8-1839	676
	gehuwd met Klaaske Wester geb.
	20-2-1836. 2e huwelijk met Antje
	Dykstra geb. 25-6-1871. Antje Dykstra
	hertrouwde met Pieter de Braak geb.
	11-4-1870 te Lioessens
Laar, van	Johannes Wouters van Laar geb .	362
	4-1-1786 te Dokkum, gehuwd 30-5-1822
	te Schiermonnikoog met Aaltje Wopkes
	Donema geb. 2-7-1794 te Schiermonnikoog
Leeuw, de	Abraham Dirks de Leeuw ovl. voor	340
	1851, gehuwd met Elisabeth Eeuwes
Leopold	Lubbartus Leopold geb. 8-3-1778 te 	687
	Winschoten, ovl. 18-1-1855 te Winscho-
	ten, gehuwd 12-8-1808 te Veendam met
	Harmke Poppes Nieboer ged. 4-10-1778
te Veendam, ovl.29-4-1854 te Winschoten
Leij	Gerben Pijters Leij geb. te	339
Veenwouden, ovl. voor 1817 te Paesens,
gehuwd met Antje Martens
Loot	Willem Loot gehuwd met An( t )je	99
	Hendriks, beiden wonende te Midwolde
Marcus	Levi Marcus geb. 12-1-1821 te	334
	Dokkum, ovl. 24-4-1886 te Dokkum,
	gehuwd met Aaltje de Vries
Meindertsma	Pieter Meinderts Meindertsma gehuwd	669
	1791 te Ee met Swaantje Jans Donga
Melgers	Melcher Geerts gehuwd 9 Martii 1684	337
	te Jelsum met Aefke Ballinghs
Memerda	Marten Lammerts gehuwd met	709
	Lijsbert Hendriks geb. Ca. 1741 te
	Brantgum, ovl. 5-1-1825 te Hiaure
Meij, van der	Harmen Thomas van der Meij	714
	gehuwd met Hiltje Gerrits Willemsen
Minnema	Sioerd Freerks geb. Ca. 1740	305
	gehuwd met Antje Douwes
Minnen, van	Engelke Coertsz. gehuwd te	332
	Berkoop met Antie Beerntsdr.
Mokma	Jan Gerbens Mokma	623
	en Durkjen Wijbes Hamstra
Muhlslegel	Theodorus Jacobs Muhlslegel geb.	699
	Ca. 1794 te Sneek, ovl. 20-6-1834 te
	Aalzum, gehuwd met Engeltje de Weerdt
Nobel	Arjen Arjens Nobel geb. Ca. 1753,	340
	ovl. na 1823, gehuwd met Beatrix
	Willems
Nijhuis	Christiaan Nijhuis geb. Ca. 1759	576
	waarschijnlijk te Dokkum, ovl. 13-12-
	1814 te Dokkum, gehuwd 5-12-1790 te
	Dokkum met Johanna Hes geb. Ca. 1765
	te Dokkum, ovl. 18-11-1838 te Dokkum
Oegema	Theunis Hilles en Gertje Johannes	330
	gehuwd 21-10-1725 te Murmerwoude.
	N.B. Uitgebreide informatie in de
	kwartaaluitgave “Oegema-nijs”
Olivier	Martinus Olivier gehuwd	329
	met Franske Alefs
Ornia	Gerbrant Gosse(ns) Ornia geb. 1537	327
	ovl. 1618-1621, gehuwd met Titia
	Douwes Tritsum geb. 1560, ovl. na 1604
Osinga	Nammert Lammerts Osinga geb. Ca.	640
	1780 te Damwoude, ovl. 14-3-1839 te
	Dokkum, gehuwd voor 1811 met Ymkie van
	Prins geb. Ca. 1781, ovl. 7-12-1836 te
	Dokkum
Paesens	Jan Jacobs Paesens geb. Ca. 1710	632
	gehuwd 1737 te Paesens met Hittje Aukes
Plieger	Christiaan Plieger geb. Ca. 1750       	    428
ovl. 26-1-1820 te Dokkum, gehuwd 9-1- 1787
met Hiltje Harmens Bock geb. 29-9-1756
te Dokkum, ovl. 7-12-1833 te Dokkum
Plutschouw	Jan Houttuin Plutschouw geb. 19-10-			326 1796 te Harlingen, gehuwd 28-11-1824 te
	Harlingen met Sipkje Hendrikus Kleemens geb.
	21-12-1795 te Harlingen
Post	Marten Jitzes geb. Ca. 1730             		457 gehuwd met Trijntje
Posthuma	Reinder Aarts Posthuma ged. 4-5-1760			323   te Aalsum, gehuwd 17-5-1787 te Metsla
	- wier met Wytske Marcus Rispens
Postmus	Wieger Jan                                 		582   en Jeltje Jelles
Prins	Theunis Prins geb. 7-9-1862 te Raard			592 ovl. 22-3-1929 te De Knipe, gehuwd 22-7-1887
	te Ternaard met Aaltje Botma geb. 19-12-1864 te Hantumhuizen, ovl. 17-6-1913 te Bolsward
Reenen, van	Berent M. v. Reenen ovl. 1804         		385 Kollum, gehuwd met Grietje Jans geb. Ca. 1763
	te Engwierum, ovl. 28-7-1826 te Kollum
Reis	Hendrik Reis geb. Ca. 1767 te Dokkum			727 ovl. 15-3-1813 te Dokkum, gehuwd met Gerritje
	Jans Bekker geb. Ca. 1773 te Dokkum, ovl.
	10-1-1848 te Dokkum
Renzema	Marten llarmens gehuwd                    		456  met Martje Harmens
Riederis	Jelle Gerrits Riederis geb. 9-11       		386 1829 te Oosterend, gehuwd met Jantje
Jochums Bakker geb. 24-1-1838 te Nes
Riemersma	Ebbele Geerts Riemersma ovl. voor      		387 1811, gehuwd met Leitske Meinderts
geb. Ca. 1756, ovl. 19-2-1814
Rispens	Johannes Gerlofs Rispens gehuwd        		389  met Trijntie Jelles Bonnema
Ritsema	Willem Jans Ritsema geb. Ca. 1675      		391 gehuwd 10-4-1701 te Dokkum met
Hielk Gerbens van Wirdum
Rosema	Sjoerd Rosema geb. 12-11-1823         		567 Dokkum, ovl. 19-12-1871 te Dokkum, gehuwd
	6-6-1857 te Metslawier met Jantje Daniëls
	Wiersma geb. 5-12-1823 te Lioessens, ovl.
	31-7-1906 te Dokkum
Rosier	Jacob Nuttes gehuwd ca. 1763 met	392
Trijntje Klazes, weduwe Foeke Pijtters
Rijs, van	Benedictus Freerks geb. voor 1729	394
gehuwd met Rinske Sytzes
Schelwald	Johannes Schelwald geb. 1590 ovl.      		398   ca. 1660 te Honnefeld, gehuwd met
	Maria Elisabeth Honnefeld
Schrader	Friedrich Schrader gehuwd               		399  met Gertrud Nibberig
Siccama	Douwe Siccama gehuwd                     		400  met Riemke Rypma
Sinia	Gerrit Lieuwes Sinia geb. 30-12-1753			481   te Dokkum, gehuwd 25-7-1779 te
Dokkum met Sjoukje Fontein
Smids	Folkert Harkes gehuwd                    		403  met Hiltje Pieters
Spreuwer	Leendert Speuwer gehuwd 15-11-1795 			404   te Dokkum met Antje Backer ged. 29-9-1766
	te Dokkum, ovl. 15-1-1810	te Dokkum
Stelwagen	Dirk Hendriks Stelwagen en              		409 Grietje Hessels Schumacher
Stiemsma	Klaas Jacobs Stiemsma gehuwd            		584  met Doetje Siebrens Stiemsma
Stuut	Jan Oites Stuut geb. ca. 1797 te       		653 Pekela, ovl. 27-2-1887 te Nes(A), gehuwd
	met Eelkje Heeres Schols geb. ca. 1798-1795
	te Nes(A), ovl. 29-1-1848 te Nes(A)
Swart	Simon Jans Swart gehuwd                  		451  met Maaike Teakeles
Teerling	Jakob Peters Teerling geb. 15-9-1819			543   te Borkum, ovl.21-8-1879 te Oostmahorn gehuwd
	24-3-1843 te Warffum met Bijfke Jans Helder
	geb. 10-9-1819 te Warffum, ovl. 16-12-1898
	te Oostmahorn
Tilkema	Claes Symens gehuwd                      		382  met Tyttje Piters
Velde, van der	Martinus Kornelis van der Velde		586 gehuwd met Froukje Jacobs Schepper
Veltkamp	Lubbert Ennes Veltkamp gehuwd           		377  27-4-1748 met Tiampke Jacobs
Viersen	Jan Ypes en                                		375 Jelske Heerkes
Viersen	Jelle Durks Viersen gehuwd              		527  met Saapke Hendriks
Visser	Cornelis Tjeerds Visser gehuwd         		374  met Gratia Suzanna Stachouwer
Visser	Dirk Douwe	702
en Maaike Cornelis
Visser	Jacob Durks Visser geb. Ca. 1780	673
	te onder Nes(WD), ovl. 13-6-1825 te
onder Nes, gehuwd 8-7-1804 te W.D.
met Baukje Tjerks de Jong geb. Ca. 1781
te Nes, ovl.16-4-1856 te Nes.
Visser	  Jan Jacobs Visser gehuwd	373
	  met Trijntje Benedictus
Visser	  Jan Oenes gehuwd 17-1-1692 te	707
	  Hantumhuizen met Antje Aukes. Jan
	  Oenes hertrouwde op 2-11-1712 te
	  Holwerd met Wytske Geerts
Weezel, van	  George Samuel Rabé van Weezel geb.	384
	  Ca. 1773, gehuwd met Johanna Jacoba
	  van Seppenwolde geb. 1764
Weide, van der	  Kier van der Weide	638
	  en Aaltje Kniphorst
Weidenaar	  W. Dirk Hessels geb. Ca. 1766 te	390
	  Nijkerk, ovl. 30-1-1832 te Paesens,
	  gehuwd met Doetje Jans
Wenning	  Heerke Wenning geb. 22-1-1786 te	569
	  Kollum, ovl.9-4-1860 te Dokkum, gehuwd
	  met Trijntje Ferwerda geb. Ca. 1789 te
	  Sneek, ovl. 23-1-1846 te Dokkum.
	  En Sepkje Elsma.
Werff, van der	  Frans Franses ged. 5-1-1744 te	660
Aalsum ovl. voor 1812, gehuwd 12-10- 1765
te Aalsum met Hayke Lleuwes ged.
	27-10-1743 te Dokkum
Werff, van der	Wietse van der Werff geb. voor 1811			460   te 0.D., gehuwd met Trijntje Romkes
van der Meulen
Winsemius	Jan Douwes geb. Ca. 1670, ovl	277
	1619/1628, gehuwd met Sara
	wellicht ov. 1614 te Dokkum
Ypeij	Ype Abels geb. Ca. 1570, ovl.	451
	18-4-1619 te St. Annaparochie, gehuwd
	met le Ca. 1595 Saeck N. te St. Anna-
	parochie, 2e 17-2-1611 Doed Jans te
	St. Annaparochle
Zijlstra	Douwe Jaspers Zijlstra	541
	en Jacoba Aant Bosch
Zijlstra	lijst met namen	575

BIBLIOTHEEK
(nieuw)
NB Er is intussen een nieuwe nummering tot stand gekomen, boeken zijn op te vragen via de computer op het Streekarchivariaat)

H. AARTSMA

Acronius	Bodis Gerbens Acronius, geb. 18-5-1852 te Holwerd, ovl. 7-10-1915 te Randolph (Wisconsin), gehuwd 6-5-1880 te Westdongeradeel
met Renske Jans Westra, geb. 24-2-1854 te Blija, ovl. 17-2-1936 te Friesland (Wisconsin).
NR 515.
Bakker	Hendrik Tjebbes, geb. 1680 te Kollum,
gehuwd met Aaltje Pieters, geb. 1680
te Kollum.
NR 870.
Bakker	Jan Clasen Bakker, gehuwd met Trijn Baukes.
NR 870.
Bandstra	Jan Klaazes, gehuwd met Trijntje Botes.
NR 1009.
Bergsma	Wybe Cornelis, afk. van NoorderDragten, gehuwd 7-4-1749 te Dragten met Janke Pieters, afk. van NoorderDragten. NR 603.
Bernard	Pieter Lyckles, geb. 1642 te Blessum, ovl. 1714 te Hylaard, gehuwd 19-4-1660 te Jorwerd met Wytske Tiedes, geb.te Blessum. NR 6000.
Beute	Harmen Harmens, ovl. te Kolderveen, gehuwd 10-6-1719 te Dinxterveen met Annigje Hendriks.
NR 6000.
Blok	Jan Oden Blok, gehuwd met Dirkjen Pieters.
NR 870.
Bloos	Cornelis Baukes, geb. 1695, gehuwd met Itie Harms, geb. 1695.
NR 870.
Boer, de	Auke Thomas, geb. 1762 te Giekerk, ovl. 17-12-1838 te S’ oog, gehuwd 9-9-1791 te S oog met Anneke Jans Oden, ged. 28-6-1767 te S’oog,
ovl. 6-2-1844 te S’oog.
NR 870.
Boer, de	Geert (Gerrit) Roelofs, geb. 1735, gehuwd met Gratie Eltjes, geb. 1735.
NR 870.
Boer, de	Tijmen Derks, geb. 1755 te Anjurn, ovl. 1797, gehuwd 6-5-1781 te Schiermonnikoog met Aaltje Cornelis, geb. 1755 te Burum, ovl. 15-6-1838 te Schiermonnikoog.
NR 870.
Boonstra	Ritske Berends Boonstra, geb. 10-5-1810 te Veenwouden, ovl. 24-9-1876 te Dam- woude, gehuwd 12-5-1845 te Dantumadeel met Froukje Jans Haisma,
geb. 10-5-1819 te Akkerwoude, ovl. 2-5-1904 te Veenwouden.
NR 603.
Boonstra	Rommert Popes, geb. Ca. 1726, gehuwd 30-6-1748 te Suameer met Ytje Eelkes, geb. Ca. 1726 te Garijp.
NR 603.
Borst	Claas Teensen Borst, gehuwd met Zijtske Ales.
NR 870.
Bos, van der	Pieter Freerks, geb. Ca. 1750, gehuwd 17-7-1774	met Antje Atzes, ged. 23-5-1751	te Wierum.
NR 2000.
Bosgraaf	Freerk Bosgraaf, gehuwd 12-11-1693 met Maria Eechmans.
NR 2000.
Bouma	Jan Gelts, 1726-1800, gehuwd 1753 met Lijsbeth Meinderts, geb. 1733.
NR 7500.
Buurmans	Coert Meinderts, geb. 1700, gehuwd 13-11-1723	te S’oog met Wijgel Teunis, geb. 1700.
NR 870.
Buwalda	HistorisCh overzicht van de Buwaldageslachten Ca. 1500-1843 met naam- en adreslijst uit het jaar 1941.
W 39.
Buwalda	Abbe Gerckes, gehuwd Ca. 1500 met Tryn Harinxma.
NR 893.
Buwalda	Ulbe Tjaards van Buwalda, geb. Ca. 1550-1555, ovl. voor 1623, gehuwd voor 1580 met Bauck Hanses Stapert.
	W 39.
Cahais	Samuel Cahais, geb. voor 1686 te Villiers-le-bel, ovl. 24-7-1724 te Leeuwarden, gehuwd 16-7-1713 te Leeuwarden met Susanne Ragouin, ged. 3-10-1688
te Leeuwarden, ovl. 2-4-1723 te Leeuwarden.
	NR 807.
Carst	Jan Jacob Carst, gehuwd met Ytie Rijkerts.
	NR 870.
Carst	Pieter Jans Carst, gehuwd met Anneke Thijssens.
	NR 870.
Coldewey	Harmannus Coldewey, geb. 1675 te Ezinge, gehuwd met Geertruid Simons, geb. 1675.
	NR 870.
Colle	Frerik Jans Colle, gehuwd met Grietje Pieters.
	NR 870.
Cuperij	Klaas Cuperij, geb. ca. 1740, ovl. 1808 te Dokkum, gehuwd Ca. 1770 met Gerritje Sipkes.
NR 515 + 515.1.
Dam, van	Jan Tietes, gehuwd met Grietje Ypes. N.B. Groep 2.
	NR 2010.
Damstra	Court Asmus, geb. 1725 te Dokkum, gehuwd 5-12-1756 te Dokkum met Imke Jans Carst, ged. 20-5-1725 te S’oog.
	NR 870.
Danhof	Jan Fritzes, geb. 1725, gehuwd met Martjen Jacobs, geb. 1725.
	NR 870.
Dapperheid	Claas Reinders, geb. 1700, gehuwd 26-1-1726	te S’oog met Elisabeth Jansen Hitman, geb. 1700.
	NR 870.
Dobbenga	Meindert Reinks, geb. 1760 te Middelstum ovl. voor 23-8-1801, gehuwd 21-7-1793 te S’oog met Ake Jans Engelsman, ged. 28-10-1759 te S’oog,
ovl. 26-9-1831 te S’oog.
N.B.	Ake huwt op 23-8-1801 met Johannes Cremer.
	NR 870.
Docter	Jurjen Jans, geb. 1700 te Kollum, gehuwd 31-5-1728	te S’oog met Geertuid Livius Dubblinga, geb. 1700.
NR 870.
Draayer	Harmen Lamberts, geb. 1680 te Oldenhove, gehuwd met
le Onbekend
2e 26-10-1725 te S’oog met Aaltje Jans, geb. 1690 te Warfum, ovl. voor 1769.
NR 870.
Dubblinga	Ambrosius Livius Dubblinga, geb. 1700, gehuwd 4-3-1723 te S’oog met Janke Coldewey, geb. 1700.
NR 870.
Dijkstra	Riemer Keimpes Dijkstra, geb. 24-8-1807 te Lekkum, gehuwd 30-12-1838 te Dantuma- deel met Wijpkje Sjoerds van der Wal, geb. 6-9-1817 te Birdaard.
NR 603.
Dykma	Bouwe Tjommes Dykma, geb. 24-3-1870 te Hantumeruitburen, ovl. 8-12-1942 te Wetzens, gehuwd 1905 te Metslawier met Sjoerdje Douwes Minnema,
geb. 30-7-1870 te Niawier,
ovl. 27-9-1939 te Niawier.
NR 515.1.
Eibert	Egbert (Eibert) Johannes, geb. 1690, gehuwd met Anke Ottes, geb. 1690.
NR 870.
Ekama	Jan Douwes, geb. 1705, gehuwd 16-12-1731 te S’oog met Remk Pieters, geb. 1705.
NR 870.
Elema/Elama	Abel Elama, geb. Ca. 1415, ovl. na 1448, gehuwd Ca. 1435 met NN.
NR 1185.
Elles	Jan Jansen, geb. 1690, ovl. voor 1743, gehuwd met Jacobien Reinders, geb. 1690.
NR 870.
Engelsman	Jan Jansen, geb. 1700 te Hiens, gehuwd 26-4-1721 te S’oog met Aagje Elles, geb. 1700 te Warfum.
NR 870.
Eppinga	Lubbert Arends Eppinga, gehuwd met Aaltje Dirks.
NR 870.
Faber	Jacob Geerts, geb. 1695 te Oldenhove, gehuwd met Jantien Leenders, geb. 1695 te Oldenhove.
NR 870.
Fenenga	Douwe Ruhrds, geb. 1665 te Kortehemmen, ovl. voor 1722, gehuwd met Geeske Douwes, geb. 1665 te Smalle Ee.
	NR 870.
Feyes	Feye Clasen, geb. 1695, ovl. tussen 1754-1763, gehuwd met Geertruid Remts, geb. 1695, ovl. 30-11-1770 te S’oog.
	NR 870.
Fokkes	Fokke Daniels, geb. 1705, ovl. voor 1737, gehuwd 23-1-1728 te S’oog met Aafke Jacobs, geb. 1705 te Paesens.
	NR 870.
Foppes	Foppe Hessels, geb. 1700, gehuwd 27-1-1730	te S’oog met Tietje Jans Carst, geb. 1705.
	NR 870.
Gabbes	Cornelis Jans, geb. 1680, gehuwd met Gesien Remts, geb. 1680.
	NR 870.
Gosma	Gosse Arjens Gosma, geb. 7-2-1841 te Akkerwoude, ovl. 10-2-1917 te Wierum, gehuwd 1-11-1860 te Dantumadeel met
Ankje Annes Smits, geb. 30-5-1839 te Aalzum, ovl. 31-3-1901 te Wierum.
	NR 2000.
Grasma	Jan Jans Grasma, gehuwd met Renske Kornelis van der Wal. N.B. groep 3.
	NR 2010.
Grilk	Jacob Tjipkes, geb. 1715, gehuwd 1-3-1739	te S’ oog met Reintje Roelofs, geb. 1715.
	NR 870.
Groen	Klaas Botes, ovl. voor 1744, gehuwd 25-12-1711 te Nes/Wierum met Orseltje Jacobs, ovl. voor 1744.
	NR 1577.
Groot, de	Jellert Jans, geb. 1680, ovl. voor 1731, gehuwd met Trijn Sjoerds, geb. 1680, ovl. tussen 1743-1763.
	NR 870.
Groot, de	Minne Minnes, ovl. 8-3-1721 te Akker- woude, gehuwd
le 31-3-1663 met Beitske Gerbens, ovl. 20-8-1673	te Akkerwoude, 2e met Antie Roods.
	NR 5500.
Hacquebord	Pierre (Pieter) Hacquebord, ovl. mel 1766 te Leeuwarden, gehuwd 16-1-1698 te Leeuwarden met Geertruijd Swalue. N.B. Betreft Nederlands geslacht.
	NR 724.
Hacquebord	Richard Hacquebord, ovl. voor 1622, gehuwd met Catherine Ozanne.
	NR 724.
Halbertsma	Scipio Halbertsma, geb. Ca. 1645 te Kollum, ovl. Ca. 1700 te Ternaard, gehuwd 18-4-1669 te Dokkum met Catharina Joostes Rinia Stinstra,
ovl. na 15-12-1693te Ternaard.
	NR 365.
Heeringa	Gerrit Gosses, geb. 1615, ovl. 1687, gehuwd met Bauck Peitersdr. ovl. 1680.
	NR 899.
Heidema	Meint Andries Heidema, geb. 16-4-1792 te Buitenpost, ovl. 1-7-1829 te Oudkerk, le gehuwd 14-7-1812 met Aaltje Hendriks Hoekstra, geb. 3-11-1784 te Oudkerk,
ovl.. 27-11-1827 te Oudkerk,
2e gehuwd met Romkje Syes Laverman.
	NR 603.
Herberg, van der	Taeke Pieters van der Herberg, ged. 14-11-1762 te Anjum, ovl. 16-5-1838 te Anjum, gehuwd 20-5-1792 te Anjum met Riemkjen Jans Bergmans,
geb. 17-4-1770 te Holwerd, ovl. 1-7-1828 te Anjum.
NR 1575, blz. 247.
Hesseling	Hessel Idzes, gehuwd met Trijntje Jans.
	NR 2010.
Hesseling	Hessel Jans Hesseling, gehuwd met Ytske Lieuwes Wiersma. N.B. Groep 6, 8 en 9.
	NR 2010.
Hessels	Jan Jans Hessels, geb. 15-3-1782 te Ternaard, ovl. 25-7-1826 te Hallum, gehuwd 2-9-1804 te Ternaard met Aaltje Sijmons Sipma, geb. 1787 te Ternaard,
ovl. 8-7-1870 te Hallum. N.B. Groep 10.
	NR 2010.
Hiemstra	Sjoerd Tjeerds, geb. Ca. 1724, gehuwd Ca. 1749 met Aafke Thomas, geb. Ca. 1726 NR 2000.
Hoeksma	Jan Hendriks, geb. 1720 te Visvliet? gehuwd met Nieske Eltjes, geb. 1720 te Visvliet?
	NR 870.
Hoekstra	Gerrit Gerrits, geb. 1710, gehuwd 27-1-1732	te S’oog met Ointje Martens Donema, geb. 1710.
	NR 870.
Hoekstra	Jan Gelts, 1726-1800, gehuwd 1753 met Lijsbeth Meinderts, 1733.
	NR 7500.
Holwerda	Thomas Hendriks, geb. Ca. 1665 te Bergum gehuwd 18-8-1690 te Garijp met Trijntje Tjeerds, geb. Ca. 1678 te Garijp.
	NR 1018.
Jaarsma	Lauw Mennes, geb. 1750 te Anjum? gehuwd met Tijtje Folkerts.
	NR 870.
Jaski	Christiaan Jans, geb. 1700, gehuwd met Johanna Miggeels, geb. 1700.
	NR 870.
Jong, de	Andries Nuttes, ged. 21-2-1706 te Nes, gehuwd 4-2-1730 te Nes met Lysbeth Jans.
	NR 855.
Jong, de	Jochum Willems, ovl. voor 8-7-1700 te Dantumawoude,
le gehuwd 1-2-1665 met JOUCk Minnes, ovl. Ca. 1675 te Dantumawoude, 2e gehuwd met Hiltje Clases.
	NR 5500.
Jong, de	Sjoert (Siewert) Thijssen, geb. 1720, gehuwd 17-1-1745 te S’oog met Hantsjen Jelkes, geb. 1720.
	NR 870.
Jong, de	Tjalling de Jong, geb. 1775 te Sneek, ovl. 1820 te Sneek, gehuwd met Janke Sjierks Sillaard.
	NR 870.
Jong, de	Wytze de Jong, geb. 28-8-1853 te Nes, gehuwd 13-9-1879 te Ternaard met Martzen Wieringa, geb. 7-1-1856 te Nes. NR 743.
Jongeling	Sijbe Tjeerds, geb. Ca. 1750, ovl. 15-8-1829	te Wierum, gehuwd 21-5-1775 te Wierum met Engeltje Jans, ged. 15-1-1750	te Wierum.
	NR 2000.
Jonker	Bouwe Sjoerts, geb. 1695, ovl. voor 1743 gehuwd met Trijn Tjeerdsen, geb. 1695.
	NR 870.
Kamma	Jacob Pieters, gehuwd met Aafke Freerks.
	NR 2000.
Kamma	Kornelis Piers, gehuwd met Aaltje Rienks.
	NR 2000.
Kerkstra	Louw Theunis, geb. 1725 te Munnikezijl, gehuwd met Hettje Fokkes, geb. 1725.
	NR 870.
Kievit	Foppe Harms (Alles), geb. 1665, ovl. voor 1737, gehuwd met le Trijnke Clasen, geb. 1665, ovl. voor 17-5-1701,
2e huwelijk na 17-5-1701 met Taitje Pieters, geb. 1670, cvi. na 1753.
	NR 870.
Klaasesz	Jan Klaasesz, gehuwd met Renske Boekhout. N.B. Groep 4.
	NR 2010.
Klontje	Lammert Drieuws, geb. 1710, gehuwd 28-10-1736	te S’oog met Trijntje Maria Draayer, geb. 1710, cvi. 16-1-1766 te S’oog.
	NR 870.
Koezema	Kornelis Koezema, geb. 7-5-1899 te Ee, ovl. 13-9-1979 te Hardegarijp, gehuwd 14-5-1925	te Metslawier met Tietje Durks Minnema, geb. 19-5-1899 te Aalsum,
ovl. 30-3-1978 te Hardegarijp.
NR 515.1.
Konter	Tjeerd Gerrits, geb.. 1705, gehuwd 30-6-1730 te S’oog met Tjeet Botes, geb. 1705.
	NR 870.
Kooi(ij),van der	Stichting Famiiie van der Keoi(ij), Noordelijke Werkgroep, Vlaslaan 119, 9244 BZ, Beetsterzwaag, tel. 05126-3354.
	NR 7000.
Koei(ij),van der	Overzicht van Friese genealogieen. N.B. Met alfabetische lijst van aangehuwden (m/v), met verwijzing naar familie en bladzijde.
	NR 7000.
Kooi, van der	Gerrit Feppes van der Kooi, geb. Ca. 1749, gehuwd 6-6-1774 te Anjum met Tjetske Johannes.
	NR 7000.
Kooi, van der	Pieter Lieuwes, gehuwd met Akke Lieuwes.
	NR 7000.
Kooi, van der	Reinder van der Kooi, gehuwd 15-5-1862 te Oostdongeradeel met Janke Terpstra.
	NR 7000.
Kooi, van der	Sipke Folkerts, gehuwd 14-9-1758 te Holwerd met Catharina Pyters, geb. 3-11-1738	te Holwerd.
	NR. 7000.
Kooiker	Foppe Jans, geb. 1700, gehuwd 1-9-1725 te S’oog met Janneke Remkes, geb. 1700. NR 870.
Kooiker	Derk Reinders, geb. 1725 te Nes, gehuwd 22-11-1750 te Anjum met Trijntje Tijmons, geb. 1725 te Nes.
	NR 870.
Koopman		Gerben Hijltjes Koopmans, gehuwd met Dieuwke Klazes. N.B. Groep 7.
		NR 2010.
Koster	Geert Willems, geb. 1670, ovl. voor 30-5-1731,gehuwd met Ointje Freriks, geb. 1670.
	NR 870.
Koster	Tjipke Teens, geb. 17-11-1718 te S’oog, ovl. 25-2-1783 te S’oog, gehuwd met Aukje Freerks, geb. 15-8-1725 te S’oog, ovl. 25-11-1806 te St 00g.
	NR 870.
Kreeft	Hendrik Poulusz Creeft en Anna Wiebes.
	NR 1014.
Kruizinga	Tjebbe Cruysinga, geb. 1590, gehuwd met le Renske Seyes, geb. 1590, 2e Trijntje Gerrits 12-6-1636 te Sappemeer.
	NR 870.
Kuiper	Foeke Thomas, geb. 1700, gehuwd le 22-7-1731 te S’oog met Aafke Martens Donama, geb. 1700, 2e 15-5-1735 te S’oog met Antje Jans, geb. 1700 te Oldenhove(Gr.).
	NR 870.
Laverman	Jochum Willems, ovl. voor 8-7-1700 te Dantumawoude,
le gehuwd 1-2-1665 met Jouck Minnes, ovl. Ca. 1675 te Dantumawoude, 2e gehuwd met Hiltje Clases.
	NR 5500.
Logterman	Kornelis Rienks Logterman, geb. 26-10-1810 te Ternaard, ovl. 27-10-1847 te Wierum, gehuwd 27-5-1834 te Ternaard met Doutje Ages Vanger, geb. 4-1-1804 te Paesens,
ovl. 11-2-1884 te Wierum. NR 2000.
Lootsman	Willem Teensen, geb. 1710, gehuwd 9-11-1738	te S’oog met Grietje Taakes, geb. 1710.
NR 870.
Marcus/Markus	Samuel Marcus, geb. ca. 1734/1735, gehuwd met le Sara N, ovl. voor 1811, 2e NN.
NR 923.
Matroos	Focke Odes, geb. 1690, ovl. voor 30-5-1731, gehuwd met Tet Luitjes, geb. 1690. Zij hertrouwt op 30-5-1731 met Jan Jacobs.
NR 870.
Meinsma	Klaas Theunis, gehuwd met Jeltje Jimkes.
NR 603.
Mellema	Geert Jans, geb. 1720, gehuwd 11-4-1745 te S’oog met Riemert Foppes, ged. 10-9-1724 te S’oog.
NR 870.
Mellema	Haike Tammes, geb. 1645, ovl. voor 1706, gehuwd met Geertruid Teunis Borst, geb. 1645.
NR 870.
Meyer	Remt Jacobs, geb. 1665, gehuwd met Lolle Haikes, geb. 1670.
NR 870.
Minnema	Jochum Willems, ovl. voor 8-7-1700 te Dantumawoude, le gehuwd 1-2-1665 met Jouck Minnes, ovl. ca. 1675,
2e gehuwd met Hiltje Clases.
NR 5500.
Minnema	Sjoert Freerks, geb. ca. 1740, ovl. ca. 1785, gehuwd ca. 1765 met Antje Douwes, geb. ca. 1742, ovl. Ca. 1792.
NR 515.1.
Monsma	Durk Klazes Monsma, gehuwd met Ytske Jans Hesseling. N.B. Groep 1.
NR 2010.
Monsma	Hessels Idzes, gehuwd met Trijntje Jans.
NR 2010.
Nogt	Ale Teunis, geb. 1720, gehuwd le 4-7-1745 te S’oog met Remk Ales, geb. 1720, 2e 7-1-1759 te S’oog met Reintje Feyes, geb. 1720.
NR 870.
Noordhuis	Jan Gelts, 1726-1800, gehuwd 1753 met Lijsbeth Meinderts, 1733.
NR 7500.
Onnes	Luitje Jans, geb. 1720, gehuwd 1-12-1743 te S’oog met Grietje Feyes, geb. 1720.
NR 870.
Orre	Teunis Teens, geb. 1690, ovl. 1743-1753, gehuwd met Reintje Jans, geb. 1690.
NR 870.
Paesens	Hoppens Henricus, gehuwd met Paessens Jenneke.
NRS 982 en 904.
Polet	Noë Polet, gehuwd met le 1638 te Middelburg Jeanne Tonnelier 2e 1640 te Leiden Catharine Letier.
	NRS 873 en 924.
Post	Roelof Jans, geb. 1690, gehuwd met Grietje Wiebes, geb. 1690, ovl. voor 1743.
NR 870.
Posthumus	Nanning Posthumus, geb. 1745 te Leeuwarden? ovl. 6-6-1806 te S’oog, gehuwd met Marijke Worms, geb. 1751 te Leeuwarden?
ovl. 25-12-1840 te S ‘00g.
	NR 870.
Prins	Hoite Joukes, gehuwd Ca. 1725 met Minke Annes.
NR 2000.
Reiding	Wiebe Girbes, gehuwd met Antie Reyds.
NR 1575.
Ritsema	Willem Jans, geb. 1675 te Aalsum, gehuwd 10-4-1701 te Dokkum met Hielk Gerbens, geb. 1670 te Wirdum.
NR 870.
Roorda	Sake Hendriks, geb. 17-2-1732, ovl. 1775, gehuwd Ca. 1760 met Ymkje Ruurds, geb. Ca. 1725, ovl. te Roordhuizum. NR 6000.
Rotgan	Pieter Elderts, geb. 1745, gehuwd 27-5-1770 te S’oog met Trijntje Jous, geb. 1745 te Anjum.
NR 870.
Rus	Remke Michiels, geb. 1715, gehuwd 26-5-1738	te S’oog met Geertje Itjes, geb. 1715.
NR 870.
Schaap	Cornelis Jacobs, geb. 1705, gehuwd 2-12-1731 te S’oog met Zijtske Engels, geb. 1700 te Eemland, weduwe van Ise Pieters.
	NR 870.
Schaap	Jan Jans, geb. 1710 te Leens, gehuwd le 3-2-1737 te S’oog met Angeniet Heerkes, geb. 1710 te Ulrum, ovl. voor 1764, 2e 19-10-1764 te S’oog
met Meinsje Ewes, geb. te Leens.
	NR 870.
Schippers	Siebren Jans Schippers, gehuwd met Jantje Tjerks Sieswerda. N.B. Groep 5.
	NR 2010.
Schoorstra	Nanne Minnes, geb. 1632, le gehuwd 1655 met Rijckel Gerbens, 2e gehuwd 1670 met Stientje Willems.
	NR 1712.
Schoorstra	Nanne Pieters, geb. Ca. 1615, gehuwd 1637 met Pietrick Pieters, geb. ca.1617.
	NR 1712.
Schultze	Carst Hendrik, geb. 1715 te Horn (West- Duitsland), gehuwd met Anna Maria Fedden, geb. 1715.
	NR 870.
Schultze	Freerk Willems, geb. 1770 te S’oog, ovl. voor 1828, gehuwd 23-1-1791 te S’oog met Gerhardina Schultze, geb.
22-1-1769	te Urk, ovl. 17-1-1843 te S ‘oog.
	NR 870.
Seepma	Johannes Claeses, ovl. 1733, gehuwd 1708/1709 te Ternaard met Grietje Sakes, ovl. 1754 te Ternaard.
	NR 1574.
Sikkema	Tjeerd Jietzes, geb. 20-12-1772 te Wierum, ovl. 14-7-1865 te Wierum, gehuwd 23-6-1800 te Wierum met Antie Renzes de Graaf.
	NR 2000.
Smit	Folkert Haikes, gehuwd 10-11-1776 te Hantumhuizen met Hiltje Pieters, ovl. 1780 te Hantumhuizen.
	NR 2000.
Stapert	Hans Epes Stapert, ovl. 1533, gehuwd met Tjets Sipkedr. Oegema, ovl. na 1548. NR 148.
Steegter	Harm Jans, geb. Ca. 1738 te Munsterland, ovl. 1779 te Oosternijkerk, gehuwd 7-12-1760	te Dokkum met Trijntje
Berends, ovl. 1801 te Oosternijkerk.
NR 938.
Steffens	Andries Steffens, geb. 1700, gehuwd 31-1-1722 te Anjum met Grietje Jans, geb. 1700 te Anjum.
NR 870.
Steffens	Dirck Hessels, geb. 1700, gehuwd 24-6-1724	te S’oog met Hiltje Jans, geb. 1700.
NR 870.
Swart	Jan Jacobs, geb. 1700, gehuwd 16-12-1731 te S’oog met Lutje Clasen, geb. 1700.
NR 870.
Sijtsma	Daniel Sijtzes, geb. 1743, ovl. 18-10-1814	te Nes, gehuwd met Antje Uilkes.
NR 2012.
Tadema	Sipke Pytters, ged. 13-5-1677 te Marrum, gehuwd ca. 1700 met Dieuke Hendriks, ovl. 1704 te Marrum.
NR 6000.
Talsma	Dirk Pieters, gehuwd 18-1-1733 te Hallum met Gerbrig Baukes, ovl. ca. 1765 te Hyum.
NR 6000.
Talsma	Yde Pieters Talsma, geb. 12-2-1831, ovl. 2-3-1898, gehuwd 20-6-1857 met Saakje Tietes Fennema, geb. 4-9-1836, ovl. 17-3-1898.
NR 2011.
Tamsma	Arjen Hendriks, gehuwd met Trijntje Ernstes.
NR 603.
Teensma	Jan Teensen, geb. 1700, gehuwd 21-1-1730 te S’oog met Anneke Jeppes, geb. 1700, ovl. voor 1780.
NR 870.
Toorn	Engelbert Jans, geb. 1675, ovl. voor 30-5-1731, gehuwd met Trijntje Haikes Mellema, geb. 1675, ovl. na 1753-1760.
NR 870.
Vaderloos	Jan Jouws, geb. 10-1-1776 te Wierum, ovl. okt. 1810 (verdronken), gehuwd 26-5-1805 te Wierum met Symkje Izaaks, geb. 25-3-1774 te Wierum, ovl. 13-1-1835 te Wierum.
	NR 2000.
Vaderloos		Remmeren Sjoukes, geb. 31-3-1804 te Wierum, ovi. 5-11-
		1854 te Wierum, gehuwd 14-5-1829 te Ternaard met Heiltje
		Hotzes Boom, geb. 5-4-1808 te Rottevalle, ovl. 27-5-1854
		te Wierum.
		NR 2000.
Veen, van	der	Hibbe Poppes van der Veen, geb.
		11-12-1821 te Zwaagwesteinde, ovl.
		26-5-1875 te Zwaagwesteinde, gehuwd
		21-10-1852 te Dantumadeei met Baukjje
		Djoerds Lourens, geb. 6-5-1822 te
		Zwaagwesteinde, ovl. 24-1-1895 te
		Zwaagwesteinde.
		NR 603.
Vil		Jan Cornelis, geb. 1710, gehuwd met
		Aaitje Jacobs, geb. 1710.
		NR 870.
Visser		Ale Remkes, ged. 23-4-1719 te S’oog,
		gehuwd 10-3-1748 te S’oog met Trijn
		Jannekes, ged. 11-11-1725 te S’oog.
		NR 870.
Visser		Ciaas Eltjes, geb. 1700, gehuwd
		19-9-1721 te S’oog met Tyets Teunis,
		geb. 1700.
		NR 870.
Visser		Cornelis Tjeerds, geb. 1715, gehuwd met
		le Saapjen Gerrits, geb. 1715,
		2e 1-2-1767 te S’oog met Sjoek Foppes,
		geb. 1735.
		NR 870.
Visser		Gerben Doedes Visser, ovi. 20-8-1822 te
		Nes, gehuwd ca. 1779 met Jantje Douwes.
		NR 200.
Visser		Jan Jacobs, geb. 1735, gehuwd met
		Tettje Benedictus, geb. 1735.
		NR 870.
Visser		Janneke Rijkerts, geb. 1700, gehuwd
		le 16-8-1727 te S’oog met Meins Jans
		   Wouter, geb. 1700, ovl. voor 1739,
		2e 15-2-1739 te S’oog met Corneliske
		   Coldewey, geb. 1700, weduwe van
		   Foppe Wopkes.
		NR 870.
Visser		Kornelis Sijberens, ged. 6-1-1771 te
		Wierum, ovl. 10-9-1847 te Wierum,
		gehuwd ca. 1792 met Trijntje Jitzes,
		geb. ca. 1773.
		NR 2000.
Visser	Pieter Daniels, geb. 1710, ovl. voor 1-3-1781, gehuwd 22-6-1738 te S’oog met Geertje Feyes, ged. 8-1-1719 te S ‘oog.
NR 870.
Visser	Pieter Germens, geb. 1690, ovl. 1753-1763,	gehuwd met Antje Cornelis, geb. 1690.
NR 870.
Visser	Pieter Sapes Visser, ovl. voor 1820, gehuwd met Aaltje Jacobs.
NR 2000.
Visser	Sipke Lieuwes, geb. 29-10-1782 te Wierum ovl. 13-7-1812 te Wierum, gehuwd 13-5-1804 te Wierum met Tjeerdtie Sipkes geb. 26-2-1784 te Wierum,
ovl. 21-5-1825 te Wierum.
NR 2000.
Visser	Sjoerd Johannes Visser, geb. 21-5-1782 te Paesens, ovl. 18-1-1842 te Moddergat, gehuwd 14-5-1809 te Paesens met Grietje Aukes Visser,
geb. 18-7-1786 te Nes, ovl. 1-10-1824 te Paesens.
NR 2000.
Visser	Tjarck Reinders, geb. 1700, gehuwd 26-10-1726 te S’oog met Trijntje Eltjes, geb. 1700.
NR 870.
Visser		Tjerk Jans, ged. 20-8-1769 te Wierum, ovl. 17-5-1821 te Wierum, gehuwd 12-12-1790 te Wierum met Martje Sijtses,
ged. 3-4-1768 te Nes, ovl. 15-4-1836 te Wierum
NR 2000.
Visser	Tjerk Pieters, geb. Ca. 1753, gehuwd voor 1775 met Antje Gosses, geb. Ca. 1755.
NR 2000.
Vonk	Eelke Jans, gehuwd le 29-5-1735 te Brantgum met Dettje
Jarigs, ovl. Ca. 1736 te Brantgum, 2e 12-8-1736 te Brantgum met Zaske Fetzes, ovl. 1748 te Brantgum.
NR 2000.
Vries, de	Genealogyske oantekeningen en oare stikken fan Doederus de Vries, boargemaster fan Dokkum (1867-1909).
W 89.
Westra	Douwe Jans Westra, geb. 29-9-1862 te Blija, ovl. 19-5-1946 te Friesland (Wisconsin), gehuwd 10-4-1890 te Hiaure met Jantje Douwes Minnema,
geb. 1869 te Niawier, ovl. 28-7-1942 te East-Friesland (Wisconsin).
NR 515 + 515.1.
Westra	Jochum Willems, ovl. voor 8-7-1700 te Dantumawoude, gehuwd le 1-2-1665 met Jouck Minnes, ovl. ca. 1675 te Dantumawoude, 2e met Hiltje Clases.
NR 5500.
Westra	Johannes Hendriks, geb. ca. 1760-1776, ovl. 1810, gehuwd ca. 1785-1795 met Trijntje de Roos.
NR 515.
Wiebe	Wijbe Wijbes, ged. 19-11-1719 te S’oog, gehuwd 12-3-1752 te S’oog met Trijntje Pieters, geb. 1720.
NR 870.
Wielema	Albert Lamberts, geb. 1715 te Middelstum gehuwd met Jantje Allerts, geb. 1715.
NR 870.
Wiersma	Fokke Johannes, geb. 1720, gehuwd 24-5-1744	te Morra met Tjitske Opts, geb. 1720.
NR 870.
Wiersma	Hendrik Isebrants, geb. 1710, gehuwd 18-9-1733 te S’oog met Tryntien Taakes, geb. 1710, weduwe van Douwe Ottes. NR 870.
Wiersma	Tjerk Jans, ovl. voor 1749, gehuwd 22-4-1715 te Nes met Fettje Tjerks. NR 1448.
Wilde, de	Claas Elties, geb. 1640, ovl. voor 5-4-1684, gehuwd met le Geertie Jemmes, 2e Jent Lous.
	NR 870.
Winsemius		Haeye Piers Winsemius, gehuwd met Thomula Menemia.
NR 277.
Wouter	Jan Clasen, geb. 1665, gehuwd met Griet Tjarks, geb. 1665.
NR 870.
Wouter	Meint Brongers, geb. 1700, gehuwd 29-11-1721 te S’oog met Ytje Douwes, geb. 1700.
NR 870.
Wouter	Serp Roelofs, geb. 1700, gehuwd 14-2-1722	te S’oog met Aukje Jans Wouter, geb. 1700.
NR 870.
Ypma	Pier Corn. Ypma, ged. 12-12-1680 te Holwerd, ovl. 1733 te Holwerd, gehuwd 24-2-1709 te Holwerd met Antje Bienses, ovl. 1758 te Holwerd.
NR 6000.
Zee, van der	Jan Sijbes, ovl. 1780 te Wierum, gehuwd met Dirkje Eintes, ovl. 1787 te Wierum.
NR 2000.
Zee, van der	Pieter Tjeerds, geb. 1710, gehuwd 19-12-1734	te S’oog met Trijn Jannekes, geb. 1710.
NR 870.
Zeeman	Gerrit Tjipkes, geb. 1700, gehuwd 14-1-1729	te Stoog met Aaltje Drieuwsen, geb. 1700.
NR 870.
Zeiling	Dirk Paulus, geb. 1690, ovl. voor 30-5-1731,	gehuwd met Jayke N, geb. 1690, ovl. voor 1776.
NR 870.
Zwaag, van der	Hemke Foppes, geb. ca. 1685, ovl. 25-8-1768, gehuwd 8-6-1710 te Murmer- woude met Antje Harmens, ovl. voor 1747 te Wouterswoude.
NR 1579.
Zijlstra	Huwelijken Dokkum en Oost- en Westdongeradeel.
NR 5000.
Zijlstra	Er zijn 24 verantwoordingen van de Stichting Geslaehten Zijlstra op de studiezaal te Dokkum.
NR 5000.
Zijlstra	Beert Gijsberts Zijlstra, gehuwd met Tryntje Wybes Smids.
NR 5000.
Zijlstra	Folckert Dircks, gehuwd 10-4-1676 te Ee met Saeckjen Pytters.
NR 5000.
Zijlstra	Geert Jochums, gehuwd le 13-6-1675 te Ee met Bauck Dirks, 2e 12-10-1679 te Ee met Klaaske Pytters.
	NR 5000.
Zijlstra	Hendrik Sytzes, gehuwd met Baukje Rommerts.
	NR 5000.
Zijlstra	Heyn Botes, ovl. 1706 te Engwierum,
le gehuwd met Saeckjen Taekes,
2e gehuwd met Sytske Metskes,
3e gehuwd met Tryntje Jaspers.
	NR 5000.
Zijlstra	Jacob Klazes, ovl. 1808 te Engwierum, gehuwd met Aaltje Jacobs.
	NR 5000.
Zijlstra	Jouke Willems, gehuwd 14-5-1730 te Anjum met Dettje Jans.
	NR 5000.
Zijlstra	Klaas Lubberts Zijlstra, geb. 12-11-1781 te Anjum, ovl. 23-9-1826 te Anjum, gehuwd met Lysbeth Jans, geb. 1790 te Lioessens.
	NR 5000.
Zijlstra	Oege Sijtsez., gehuwd met Saakje Wiggers.
	NR 5000.
Zijlstra	Paulus Klazes, gehuwd met Tryntje Jans.
	NR 5000.
Zijlstra	Pieter Jans, gehuwd met Maaike Dirks.
	NR 5000.
Zijlstra	Sibbe Jans, ovl. te Engwierum, gehuwd met Auktjen Johannes, ovl. te Engwierum.
	NR 5000.
Zijlstra	Simon Jans Zijlstra, geb. 30-12-1815, ovl. 10-7-1853 te Workum, gehuwd 9-5-1838 met Sietske Sjoerds Hobma, geb. 13-10-1814, ovl. 20-9-1846. NR 5000.
Zijlstra	Taeke Jans Zijlstra, gehuwd 1-2-1807 te Grijpskerk met Tytje Taekes Boitsma.
	NR 5000.
Zijlstra	Tjeerd Arends, gehuwd met Hiske Arends.
	NR 5000.
Zijlstra/Sijlstra-Uilke Jans Zijlstra, gehuwd met Trijntje Drewis Bos.
	NR 5000.
Zijlstra	Wybren Jansz., geb. Ca. 1730, gehuwd 21-5-1759 met Dirkjen Tjepkes, geb. 30-9-1731.
NR 5000.

GENS NOSTRA
1945-1994

H.	AARTSMA

Adriani	Theodoris Adriani, gehuwd met Anna Margaretha Bijmholt.
GN juli/aug. 1969, blz. 233.
Barf	Hans Arends Barff, gehuwd c.a. 1700 met Neeltje Claesens.
GN april/mel 1972, blz. 144-148.
Bekius	Francois Benjaminsz, gehuwd met Eva Jeltes dr. Starringa.
GN nov. 1972, blz. 337.
Bergsma	Willem Bergsma en Rimelia Schik. GN april/mel 1972, blz. 134.
Bierma	Foeke Idses, in 1614 te Franeker gehuwd met Ebel Ruurds.
GN jan. 1986, blz. 36-37.
Bierma	Ids Jans, ovl. Ca. 1685, gehuwd met Ynske Jacobs.
GN juli/aug. 1984, blz. 270-275.
Boer, de	Claes Wybrens, geb. Ca. 1710, gehuwd 15-4-1737 te Holwerd met Trijntje Gosses. GN april/mel 1972, blz. 156-160.
Boer, de	Douwe Tunnis, gehuwd met Neeltje Wibrans. GN april/mel 1971 blz. 137.
Bontekoe	Jan Hendrlx Bontekoe, gehuwd met le NN
2e 25-9-1671 te Dokkum met Antje Douwes,
wed, van Jeppe Sydses.
GN april/mel 1972, blz. 122-127.
GN juli/aug. 1972, blz. 212-216.
Boskma	Sije Klases, ovl. voor 1749, gehuwd met Froukje Philippus, ged. 28-5-1694 te Holwerd.
GN juli/aug. 1990, blz. 287-294.
Eichstorff, von	Christian Friedrich en Charlotte Louise de Kampherbeke.
GN mel 1960, blz. 134.
Eysinga, van	Yds Jakobs en Trijntje Taeckes. GN mei 1960, blz. 134.
Haverschmidt	Johann Haver, geb. Ca. 1712 te Stolp (Danzig), ovl. 22-1-1788 te Amsterdam, gehuwd Ca. 1777 met
Jacomina Clara Cornel., ged. 6-4-1743 te Enkhuizen, ovl. 17-2-1782 te Amsterdam.
GN nov. 1972, blz. 336.
Heinsius	Heijne Jans, geb. Ca. 1600, ovl. na 1665/66, gehuwd met Imme Sibberts. GN mrt. 1989, blz. 91-95.
Helder	Jan Jans Helder en Yfke Cornelis Heeringa.
GN mrt. 1960, blz. 70.
Heringa/Heeringa	Gosse (Gosewinus) Heres Heringa, ged. 17-10-1652 te Oudkerk, gehuwd le 3-4-1684 te Leeuwarden met Johanna Stonebrinck,
ovl. 24-2-1696 te Dokkum.
2e 17-7-1698 met Titia Versijl.
GN april/mel 1993, blz. 246-258.
Hesman	Jan Harmens, ovl. voor 1703, gehuwd 5-6-1657 te Dokkum met Antie Gerrits, ovl. Ca. 1719.
GN april/mel 1972, blz. 117-121.
Houterus	Eelke Annes, ged. 4-3-1689 te Dokkum,
gehuwd 16-7-1713 te Dokkum met Ytje Binnes.
GN juli/aug. 1951, blz. 112.
Jong, de	Gerlof Gerbrandsz., gehuwd met Engel Gerlofs.
N.B. Z.E. Johannes Kardinaal de Jong, aartsbisschop van Utrecht 1936-1955 Afbeelding Familiewapen.
GN dee. 1974, blz. 396.
GN april/mel 1971, blz. 135-137.
Lelia	Rindert Wybes, gehuwd 6-2-1729 te Hantum met Lysbert Ydes.
GN jan. 1956, blz. 7-9.
Lettinga	Bauke Dirks, geb. Ca. 1590, gehuwd met
Ludu Rienks.
GN april 1949, blz. 246-252.
GN mel 1949, blz. 262-267.
GN juni 1949, blz. 279-283.
GN juli/aug. 1949, blz. 294-297. Mellem              Karsje Tammes, geb. Ca. 1695 te
Schiermonnikoog, gehuwd met NN.
GN juni 1963, blz. 167-173.
Metz	Cornelis Pieter D. Gisbertsz., gehuwd met le Margaretha Anna Cnossens
2e Neeltje Teunis.
GN april/mel 1971, blz. 136.
Metz	Dirk Gerbrands, gehuwd met Janke Jans Hendriks.
GN april/mel 1971, blz. 137.
Metz	Dirk Ockesz, gehuwd met Syne Tjeerts. GN april/mel 1971, blz. 136.
Mosterman	Jan Piers, gehuwd met Anke Leenders. GN april/mel 1971, blz. 137.
Schregardus	Henrieus Sehregardus, geb. Ca. 1636, ovl. 6-7-1702 te Dokkum.
le Gehuwd 12-7-1663 te Kubaard met
Feikje (Lultiens) Luitinga, ovl.
25-11-1665	te Rinsumageest.
2e Gehuwd met Hhltje Wolters Wolfgangh, ged. 8-12-1644, ovl. ea. 1707 te
Dokkum.
GN april/mel 1993, blz. 293-309.
Slooten, van	Feddo Jansz, gehuwd met
Trijntje Wybes Munnikhuis.
GN nov. 1972, blz. 337.
Stender	Jan Stender, gehuwd met Fokeltje Leenderts.
GN april/mel 1972, blz. 128.
Sulderbaan	Jan Lolkes en Jeltie Botes Wynia. GN mel 1960, blz. 134.
Tadema	Gerryt Freerks, geb. Ca. 1615, gehuwd
1650/52 met Tietske GerCx Tadema, geb.
Ca. 1625 te Oostrum, ovl. 1671/74.
GN jan. 1986, blz. 37.
Tadema	Taede Taedes, geb. Ca. 1635,
le gehuwd 2-1-1659 te Hallum met Jetske Wytses,
2e gehuwd 3-5-1663 te Holwerd met
Elisabeth Huber, geb. 4-2-1643 te
Dokkum, ovl. 1699 te Franeker.
GN april/mel 1993, blz. 265-276.
Talma	Sjoerd Pybes Talma en Geertje Claases Winsma.
GN mei 1960, blz. 134.
Ypma	Pier Cornelis, ovl. 1730/34 te Holwerd, gehuwd met Antie Bienses, ovl. na 19-9-1758.
GN juli/aug. 1984, blz. 275-276.
Vreemde vogels op Terschelling: Bos, D.
N.B. In het overzlCht staan Amelandse familienamen.
GN juli/aug. 1988, 308-310.

GENEALOGISCHE VERZAMELING
Alfabetisch gerangsehikt

H.	AARTSMA

Aalsum, van	Pytter Lieuwes gehuwd te Aalsum met Aafke Gerrits
Aartsma	Folkert Dircks gehuwd 20-11-1669 te Ee met Sepk Tieerdts; 2e huwelijk 10-4-1676	te Ee met Saackjen Pijtters
Bakker	Filips Berends Bakker, ovl. voor 1877, gehuwd voor 1819 met Theda Wessels Pardevoe, ovl. na 1877
Berghuis	Eeltje Pybes, geb. 1728, gehuwd 16-5-1756 met Hiltje Egberts
Boersma	Wytze Pieters gehuwd te Nijkerk met Nienke Willems
Bokkema	Auke Jans en Japke Jacobs
Booitsma	Johannes Taekes gehuwd 2-5-1757 te Nes met Martijntje Jacobs
Boorsma	Jacob Nannings gehuwd met Froukje Lieuwes
Botma	Ype Kornelis Botma geb. 18-9-1795 te Ee, ovl. 7-1-1884 te Dokkum, gehuwd 6-6-1818 te Kollum met Aaltje Jans Helder geb. 20-2-1793 te Westergeest ovl. 9-8-1868 te Hantum
Braaksma	Douwe Willems gehuwd 1776 te Oosternijkerk met Trijntje Jans
Braaksma	Lubbert Roelofs gehuwd met Goiskje Geerts, in leven echtelieden te Lippenhuizen
Braaksma	Wilt,je Wiltjes geb. ca. 1700, gehuwd met Doetje Jacobs
Brantsma	Marten Lammerts ovl. 1791, gehuwd met Lijsbeth Jans
Dam, van	Jan Martens ged. 19-3-1724 te Dokkum, ovl. 4-1-1800 te Dokkum, gehuwd 31-1-1745 te Dokkum met Tjitske Rommerts
Dars, van der	Jippe Pieters gehuwd 29-9-1765 te Holwerd met Trijntje Franses
Douma	Albert Sjolles gehuwd 25-5-1788 te Lioessens met Akke Tjerks, geb. 1766 te Nes, ovl. 6-11-1829 te Lioessens
Douma	Harke Jans geb. 29-1-1775 te Metslawier, ovl. 1-11-1819 te Lioessens, gehuwd 28-5-1796 met Tytje Klases
Duinstra	Tije Jans Duinstra geb. 1773 te Surhuisterveen, ovl. 5-1-1846 Surhuizum, en Sytske Tjerks van Sehepen geb. 1780 te Surhuisterveen, ovl. 8-1-1848 te Gerkesklooster
Dijkstra	Ate Brants Dijkstra geb. 17-3-1803 te Engwierum, ovl. 31-1-1858 te Engwierum, gehuwd 13-5-1830 te Metslawier met Froukje Durks Voogd, geb. Ca. 1803 te Aalzum,
ovl. 6-12-1858 te Engwierum
Dijkstra	Douwe Cornelis geb. 1751 te Lioessens, gehuwd 20-5-1770 te Lioessens met Hiltje Uilkes
Dijkstra	Johannes Gerbens en Maria Aukes
Dijkstra	Sake Uilkes gehuwd 21-1-1714 met Foekjen Reitses
Ehlhart	Nicolaas Bernardus Ehlhart geb. Ca. 1798 ovl. 7-2-1881, gehuwd (I) 26-5-1823 met Hiltje Willems v.d. Velde, geb. Ca. 1804 te Ferwerd, ovl. 24-6-1828,
en (II) 16-5-1829 met Ploeg, Roelofke llendriks
geb. 1802 te Holwerd, ovl. 19-2-1873
Eizenga, van	Ids Jacobs van Eizenga geb. 26-4-1691 te Anjum, gehuwd (I) 29-7-1719 te Anjum met Tryntje Taackes, en (II) 2-9-1731 te Anjum met Riemke Reitses
Elzinga	Harmen Wattes gehuwd 3-6-1781 te Damwoude met Moerke Jans
Feddema	Freerk Feddes gehuwd 16-5-1796 met Ybeltje Tjietses
Feenstra/Veenstra	Douwe Lieuwes geb. 1777 te Kollumerzwaag ovl. 24-10-1847 te Kollumerzwaag, gehuwd 5-6-1796 te Kollumerzwaag met Gertje Jans
geb. 10-12-1775 te Kollumerzwaag, ovl. 4-3-1825 te Kollumerzwaag
Florison	Johannes Jacobus Florison geb. april  1724 te Manheim in de Paltz, ovl. 13-6-1819 te Leeuwarden, gehuwd met Rixtia Faber van Leeuwarden
Forsma	Wytse Tammes gehuwd (I) 1687 met Aeltjen Baukes en (II) 1691 met Lysbet Haantie van Ee
Goslings, uitgave H.Goslings 1995 -  61 blz incl index
Graaf, de	Steffen Jurriens geb. Ca. 1610, herbergier te Veenwouden, gehuwd ca.(I) 1640 te Veenwouden met Auck Geerts, ovl. Ca. 1654 en (II) met Antje Jans gehuwd na 1654
Groen	Klaas Botes van Nes(A) gehuwd 25-12-1711 te Nes/Wierum met Orseitje Jacobs van
Nes
Haaksma	Kiaas Taekes geb. 28-5-1758 te Anjum met Trijntje Uiikes, geb. 9-5-1738 te Anjum
Haan, de	Jan Pieters gehuwd met Renske Hessels
Hantema	Dirk Wouters en Renske Dirks
Heemstra	Klaas Jans geb. Ca. 1750, gehuwd met Doetje Kornelis
Heide, van de	Hendrik Wytzes geb. Ca. 1735, gehuwd met Lysbert Rinders
Heide	Hans Jans geb. 1730, ovi. 13-1-1817 te Miidam, gehuwd 20-1-1760 te Mildam, bel. 3-5-1761 te Nieuweschoot, Jantje Jans ovl. 1771 te Nieuweschoot
Hibma	Wybe Pyters gehuwd met (I) Rieme Gerbens cvi. na 1624 (II) Teth Otte dr. (III) N Aesge dr.
Hoek, van der	Johannes Bartels en Trijntje Eelkes
Holwerda	Hans Jacobs gehuwd 1-6-1732 te Paesens met Minke Jans, afkomstig van 0.Nijkerk
Holwerda	Rinse Wiegers gehuwd 20-5-1770 te Paesens met Aaltje Lieuwes
Idsardi	Ebe Wiliems geb. 19-12-1807, cvi. 1-7-1847, gehuwd met Ytje Tjeerds Koopmans geb. 7-5-1806, cvi. 11-1-1867
Idsardi	Ids Hesselsz. geb. Ca. 1613, cvi. 21-2-1657, gehuwd 17-7-1653 met Antje Pieters geb. Ca. 1615, cvi. 25-12-1673
Idskema	Frans Jans Idskema gehuwd 10-6-1810 te Oosternijkerk met Antje Minzes (Meinsma)
Jaarsma	Oege Corneiis en Ietske Simons
Jager, de	Jchannes Durks gehuwd 20-3-1785 met Martjen Marks
Jansm	Harmen Jans geb. Ca. 1720, ovl. voor 1811, gehuwd 8-5-1751 te Paesens met Aafke Meinderts
Jong, de	Andries Nuttes gehuwd 4-2-1730 te Nes met Lijsbeth Jans
Joustra	Klaas Eintes en Fokeltje Louwrens
Keekstra	Hessel Gerrits geb. Ca. 1640, gehuwd (I)	9-12-1660 te Hantum met Antje Metskes, (II) 16-6-1667 te Hantum met
Ynske Bouwes, (III) 25-4-1680 te Hantum met Antje Rinses
Kempenaar	Frans Sijtzes Kempenaar en Antje van Sloten
Kerkstra	Appeloon Harmens huwt dochter van Tjeerd Haima
Koopmans	Tjeerd Klazes geb. 1785 te Wierum, ovl. 17-3-1855 te Wierum, gehuwd voor 1811 met Wijtske H. Mulder geb. 1784 te Wierum, ovl. 25-10-1846 te Wierum
Kuipers		Tjeerd Hendriks gehuwd te Wierum met Dieuke Gerbens
Lang, de	Roelof Arjens gehuwd met Sijke Harmens
Leistra	Dirk Walings en Riemke Pieters
Meirink	Fokke Jacobs (Meirink) gehuwd 24-6-1770 te Engwierum met Antje Tjeerds (Obma) geb.. 24-5-1750 te Engwierum
Meter	Murk Pieters Meter en Hotske Hendriks Owma
Minnema	Minne Eekes gehuwd 29-11-1739 te Akkerwoude met Maaike Johannes
Mullender	Jan Engberts gehuwd 5-2-1719 te Dokkum met Martjen Derks
Nijhuis	Christiaan Nijhuis geb. Ca. 1759 waarschijnlijk te Dokkum, ovl. 13-12-1814 te Dokkum, gehuwd 5-12-1790 te Dokkum met
Johanna Hes geb. Ca. 1765 te Dokkum, ovl. 18-11-1838 te Dokkum
Oegema	Teunis Hilles gehuwd 21-10-1725 met Gertje Johannes
Osinga	Lammert Nammens en Metje Tjibbes
Ozinga	Tjerk Ales gehuwd met Hiske Martens
Paesens	Jan Jacobs gehuwd 1737 te Paesens met Hittje Aukes
Post	Marten Jitses ged. 16-10-1729 te Nes, ovl. Ca. 1763 te Nes, ondertrouw 5-6-1756 te Nes met Trijntje Gerlofs ged. 15-5-1735 te Paesens, ovl. waarschijnlijk voor 1811
Postmus	Wieger Jans en Jeltje Jelles
Riemersma	Sieberen Douwes gehuwd 14-5-1733 te Ee met Froukjen Pieters
Rintjema	Idze Jansz. geb. Ca. 1660, gehuwd met Sijke Johannesdr.
Ronner	Nicolaus Jochums geb. 10-7-1653 te Hamburg, gehuwd met (I) Aaltje Meijering
(II) Pietertje Jans
Ruisch	Arnoldus Ruysch en Geertruy de Quay gehuwd 5-12-1691 te Grave
Ruisch	Willem Arnoldus geb. ca. 1700, ovl. voor 1743, gehuwd voor 1732 met Geeske Ellis geb. Ca. 1700, ovl. voor 1755
Rijpersma	Menne Rypersma gehuwd 22-5-1757 met Tjamke Willems
Schoorstra	Namenlijsst
Seepma	Keimpe Johannes (Seepma) en Trijntje Jacobs de (Vries) gehuwd 18-11-1792te Ternaard
Sinnema	Mient Aelses gehuwd 1652 met Aal Tjebbes
Sjoerdstra	Sjoerd Pybes geb. 14-1-1725 te Ee, gehuwd 29-5-1757 te Ee met Japke Baukes
Slagman	Namenlijst
Smit	Folkert Haikes en Hiltje Pieters
Stienstra	Monte Joosten gehuwd met Jetsken Teiyens
Straatsma	Albert Tjeerds en Neeltje Tjissis
Sytsma	Douwe Foekes gehuwd 23-5-1756 te Anjum met Aukjen Jacobs
Sytsma	Reytse Taeckes en Trijntje Cornelis
Tilma	Jan Piers Tilma geb. 30-9-1783 te Ferwerd, ovl. 13-12-1845 te Ferwerd, en Grietje Jans de Jong geb. 24-11-1789
te Hogebeintum, ovl. 14-3-1835 te Ferwerd
Tuinstra	Bartele Eeltjes gehuwd 1-5-1723 te Anjum met Maaike Annes
Veen, v/d	Gerben Eelkes gehuwd 29-6-1777 met Janke Hetman
Veen, van der	Metske Eertzes v/d Veen geb. 1837 te Leeuwarden, ovl. 18-7-1920 te Wouterswoude, gehuwd 11-5-1867
te Rinsumageest met Foekje Ellis Ruisch
geb.24-4-1843 te Dantumawoude, ovl. 6-7-1917 te onbekend
Veen, van der	Sjoerd Andries van der Veen geb. Ca. 1743 te Surhuisterveen, ovl. 13-12-1812 te Dokkum, en
Jeltje Pieters van der Mark geb. Ca. 1745 te Rinsumageest, ovl. 25-1-1841 te Dokkurn
Veenma	Hans Feitzes geb. Ca. 1650, huwt voor 1682 te Beetsterzwaag met Griet Aukes
Veltkamp	Gerke Hendriks Veltkamp geb. 8-3-1786 te Dokkum, ovl. 28-12-1848 te Dokkum, gehuwd 3-6-1810 te Dokkum met
Antje Jochums v/d Werf geb. 3-1-1783 te Dokkum ovl. 19-7-1858 te Dokkum
Veltman	Wytze Jelles Veltman ged. 24-12-1757 te Oostermeer, ovl. 17-9-1829 te Ooster- rneer, gehuwd 14-5-1786 te Oostermeer
met Sjoukje Wigles geb. 1754 te Surhuizum, ovl. 25-11-1815 te Oostermeer
Visser	Age Jans gehuwd met Aaltje Fransen
Visser	Jan Aukes en Aaltje Jacobs
Visser	Jan Jantjes Visser en Tjetske Foppes van der Kooi
Visser	Jan Oenes gehuwd 17-1-1692 te Hantumhuizen met (I) Antje Aukes en (II) 2-11-1712	te Holwerd met Wytske Geerts
Visser	Lieuwe Jacobs en Ytske Jacobs
Visser	Taeke Andrijs gehuwd 10-3-1726 te Morra met Stijntje Melis
Weidenaar	Leonard Weydner gehuwd met Christina Dorndorffer geb. Munstereiffel
Weiland	Hendrik Auckes geb. ca. 1648, gehuwd 30-6-1678 te Joure met Richts Tjallings
Wendelaar	Evert Freerx geb. ca. 1630 te Bourtange, gehuwd april 1660 te Dokkum met Ints Bauckes van Wouterswoude
Werf, van der	Hartman van der Werf en Jeltje Klazes (van Vliet)
Werf, van de	Jacobus Adams en Pietje Douwes
Werf, van de	Jan Tjipkes gehuwd 21-11-1745 te Aalsum met Eeke Nannes
Werff, van der	Frans Martens ovl. tussen 1781/1782, en Sjoukje Fransens
Werff, van der	Hidde Symens van der Werff begraven 22-7-1798 te Dokkum, en Anna Poules Kreeft
Werff, van der	Hylke Annes van der Werff en Jantje Klaas Fellinga
Werff, van der	Jan Bats en Maaike Sakes
Werff, van der	Kornelis Willems geb. ± 1710, gehuwd
23-12-1742	te Dokkum met Beitske Freerks
Werff, van der	Walle Melis en Anske Paulus
Wieringa	Tjeerd Sytzes gehuwd met Sjeuke Martens
Wilde, de	Jelle Jacobs gehuwd met Janke Jeltes
Wybinga	Andries Jans gehuwd met Eelkje Brants
Zuidema	Timen Jans geb. ca. 1662, gehuwd ca. 1690 te Gasteren met Hebbeltje Jans
Zwaag, v/d	Haaye Jacobs v/d Zwaag geb. 25-12-1797 te Kollumerzwaag, ovl. 26-1-1865 te Twijzel, gehuwd 29-6-1822 te Kollum met Baukje Seyes Bosma geb. 1796/1797 te
Veenwouden, ovl. 17-11-1859 te Kollumerzwaag
Zweep, v/d	Jacob Watses gehuwd 21-5-1786 te Blija met Rinske Martens

ARCHIEF VAN DE VERENIGING VAN ARCHIEFONDERZOEKERS.

H.	AARTSMA

Banck	Paul Hinrich Banck, gehuwd met Margaretha Elisabeth Lorenzen. NB. Was eigenaar van Schiermonnikoog
NR. 5
Banga	Ids Dirks, ovl. 1612 te waaxens, gehuwd met Doed Minckes.
NR. 2.
Banga	Pytter Lieuwes, gehuwd 18-3-1731 met Trijntje Jans van Hantumeruitburen.
NR. 2.
Bergmans	Servaas Jans, ovl 1737 te Holwerd, gehuwd 19-5-1731 te Holwerd met Ymk Johannes.
NR. 2.
Boer, de	Johannes Paulus, gehuwd met le Dieuwke Bouwes, ovl. 1727/32 te Holwerd, 2e 7-3-1733 te Holwerd met Anck Romkes.
NR. 7.
Boer, de	Luitien Ypes, geb. 1705-1710, ovl. 1-4-1745 te Driesumersyl, gehuwd voor 1730 met Grietje Feykes, geb. 1697, ovl. 24-4-1748 te Driesumersyl.
	NR. 2.
Broersma	Hedde Ebbes Broersma, ovl. 9-8-1817, gehuwd met Jantje Douwes van der Heide
NR. 6.
Buurmans	Hillebrand Martens, gehuwd met Geiske Folkerts.
NR. 2.
Buwalda	Ulbe van Buwalda, geb. Ca. 1550, gehuwd met Bauck Stapert.
NR. 2.
Douma	Rienk Minnes, geb. 1697, ovl. 1746, gehuwd met Antje Dirks, ovl. 1750. N.B. Met Bijlagen.
NR. 4.
Duinstra	Tije Jans Duinstra, geb. 1773 te Surhuisterveen, ovl. 5-1-1846 te Surhuizum, gehuwd met Sytske Tjerks van Schepen, geb. 1780 te
Surhuisterveen, ovl. 8-1-1848 te Gerkesklooster.
NR. 10.
Elgersma	Regnerus Elgersma, ovl. 1749, gehuwd met Tierd Reitses, geb. 7-10-1688 te Holwerd. N.B. zie NR. 97.
NR. 7.
Elgersma	Wijbren Ulbes, geb. 1703, ovl. 4-4-1764, Gehuwd met Nieske Ydes, geb. 1708, ovl. 1766.
NR. 3.
Elzenga	Fetze Jacob Elzenga, geb. 20-10-1771, le gehuwd 7-3-1794 te Lioessens met Bauwkje Hendriks, 2e gehuwd 22-7-1825 te Lioessens met
Lieuwke Popke v.d. Veen, 3e gehuwd 9-7-1841 te Lioessens met Trijntje Albert de Vries.
NR. 15.
Gang, van der	Sybe Jans, gehuwd 19-11-1729 te Nes met Doetje Ruurds.
NR. 2.
Haitsma	Sierck Siercx, gehuwd met Antie Sipckesdr.
NR. 2.
Heeringa	Beperkte Namenindex.
NR. 13.
Hibma	Wybe Pytters, afk. van Raard, ovl. na 1653, gehuwd met le Rieme Gerbens,
2e Teth Ottedr, ovl. na 1657.
N.B. zie nr. 858.
NR. 7.
Hiddema	Paulus Hiddes, ovl. voor 1683 te Suameer gehuwd maart 1655 te Suameer met Tsiets Jans, geb. 1631 te de Tike.
NR. 7.
Hoeksma	Pieter Nannes, gehuwd met Trijntje Gerbens.
NR. 2.
Kerkstra	Tjeerd Appeloons Haima, gehuwd met le Sjouk Haijes, 2e 22-1-1659 te Drogeham met lint Edses. NR. 11.
Nicolai	Claas Atzes, gehuwd met Maayke Tietes, ovl. 1647-1650.
NR. 2.
Penninga	Everhardus Penninga, geb. 1709 te Neer- moer, ovl. 19-5-1779 te Garijp, gehuwd 24-7-1757 te Garijp met Grietje van Hickard, geb. 1727, ovl. 11-2-1807 te Mantgum.
	NR. 2.
Rispens	Claas Ruurds Rispens, geb. 1623, ovl. 1671, gehuwd
le 11-11-1649 te Oosterend met Bauck Wybedr. Adama, ovl. maart 1657, 2e 16-10-1664 te Deinum met Auck Tiepckedr. N.B. Zie nr. 660.
NR. 7.
Rispens	Ocke thoe Rispens, gehuwd 1402 met Jetske Bonga.
NR. 9.
Roos, de	Willem Jelles, ged. 2-10-1698 te Kollum, gehuwd 15-2-1722 te Dokkum met Gertje Pytters.
	NR. 7.
Sinia	Rinse Gerrits, geb. Ca. 1635 te Morra, ovl. 17-8-1683 te Morra, gehuwd Ca. 1662 met Lysbeth Gerrits (Heeringa), geb. te Hantumhuizen.
NR. 2.
Spriensma	Reyner Hajes, gehuwd 10-11-1700 te Aalsum met Trijntie Freerks.
NR. 1.
Stonebrink	Hendrik Sietzes, ovl. 1784 te Wytgaard, gehuwd met Antje Hilles, ged. 1-8-1721 te Warga.
NR. 7.
Turkstra	Anne Rients, gehuwd 27-5-1764 te Tzummarum met Jouwerke Wibrens, ged. 23-2-1738 te Tzummarum.
NR. 2.
Vries	Klaas Ates, ovl. 1724 te Twijzel, gehuwd met Janke Minzes.
NR. 2.
Vries, de	Jacob Popes, ovl. 1786 te Hantumhuizen, gehuwd 18-10-1778 te Hantumhuizen met Baukje Sjoerdsma, ged. 9-3-1750 te Hantumhuizen, ovl. 8-1-1824 te Holwerd.
NR. 2.
Wieringa	Sijtze Tjeerds, gehuwd met Trijntje Gerlofs.
NR. 8.
Wijma	Sytze Sakes, ovl. 1682 te Grouw, le gehuwd 25-12-1635 te Garijp met Tetje Baukes, 2e gehuwd 1659 met Geertje Ages.
NR. 7.
Wijtsma/Wietsma		Tjerk Tjommes, ged. 15-1-1730 te Ee, gehuwd 5-6-1763 te Ee met Rixt Aukes, ged. 8-3-1740, ovl. na 1796.
NR. 14.
Zijlstra	Eynte Pietters, gehuwd met Lisck Haayes.
NR. 12.
Zijlstra	Jan Uilkes, gehuwd 28-6-1772 te Sybrandahuis met Baukje Jans, afk. van Hiaure.
NR. 2.

 

 Posted by at 12:26
nov 192000
 

Jan Walda

Tijdens de vrij grote renovatie van het kerkgebouw der Ned. Herv. gemeente, die zowel van binnen als van buiten gebeurde, kwamen halverwege het koor tijdens het vernieuwen van de houten vloer enige oude grafzerken tevoorschijn.

Jan Walda en Klaas Dijkstra, door nieuwsgierigheid geprikkeld, onderzochten deze stenen en probeerden de opschriften te ontcijferen voorzover deze zichtbaar werden. In overleg met de kerkvoogdij werd een groter gedeelte van de vloer weggebroken en toen werd duidelijk dat het twee zerken betrof van blauwe hardsteen: lengte 200 cm, breedte 72 cm en de dikte was 12 cm.

Zerk 1:

Rechts; heeft als randopschrift: Den 5’e Februari is in de here gerust. De Godt Salicke ontslapen den eersamen en seer Discrete Eebe Eebessoon out geweest 67ste jaar anno 1675.

Het eerste bovenopschrift vermeldt: Anno 1675 ende leit alhier begraven verwachtende een salicke opstanding in Christo I.E.S.U.

Later is het volgende opschrift hieronder aangebracht: Douwe Douwes in leven huisman onder Niawier oud ende 45 jaar en leit alhier begraven.

Hieronder een wapensymbool: een rond wapenschild waarvan de wapens zelf zijn weggehakt; aan weerszijden de letters E.E.

Hier weer onder een opschrift, dat heel moeilijk is te ontcijferen, mogelijk door fors gebruik van of uitslijten door het draaihek van het koor. De nog zichtbare tekst luidt:

Een Zions burger

Heucel, lofelike

Die door geloof behouden

Freedsaam

Ens sig geheel ….. sijner

Rond God

Verenigt ….. Gerigt …..

In dit graf.

Op de vier hoeken: Medaillons, voorstellende boven een mannen- en een vrouwenhoofd, en aan de onderkant hetzelfde.

De verleiding is groot om het gedicht weer compleet te maken, temeer omdat genoemde Eebe Eebessoon boer was op het klooster Sion.

Zerk 2:

Links; welhaast identiek, met als randschrift:

Op de ‘6’e februari is in de Heere gerust de Eersame  en Deughtsame Gryttie Clasen in leven die Egte Huw.   Anno. 1686.

Huisvrouw van de eersamen en zeer discrete Aebe Aeebes omtrent sinde geweest 66 jaren en leit alhier begraven. Verwachtende een salighe opstandinge in Christo JESU

Een wapenschild met lovers; ook de wapens weggehakt met aan weerszijden de letters GC.

Het tweede opschrift op deze steen luidt:

Den 28’ste Februwaris 1755 is gestorven den Eerbare Antie Tiesens weduwe Douwe Douwes out en leit alhier begraven.

Ook hier weer vier medaillons op de vier hoeken. Jammer blijft het dat de wapenschilden zo erg beschadigd zijn, maar dat is gebeurd in een tijd dat alles wat maar met adel had te maken, uitgewist diende te worden. Heden ten dage wordt aan deze monumenten weer een plaats gegund die zichtbaar is.

De herontdekking van de twee grafzerken in de Ned. Herv. kerk in Niawier kreeg nog een vervolg. In overleg met de kerkvoogdij en de gemeente Dongeradeel en de Stichting Beheer Kerkelijke Gebouwen werd besloten dat meer vermoede grafzerken onder de houten vloer zichtbaar zouden worden gemaakt. Deze zouden dan in het middenpad gevloerd worden, met de aanwezige grijze vloertegels, passend in het geheel.

De samenwerking met Bouwbedrijf De Graaf van Engwierum maakte mede mogelijk dat deze toevallige “vondst” voor het oog bewaard en getoond kon blijven.

Zerk 3:

Links vanaf de preekstoel. Anno 1667 Den 11 May is in de Heere Gerust die Eersame Teecke Sydsses out omtrent 57 jaere ende leit alhier begraven met sin huisvrou Titsche Clasen out omtrent 50 jaren.

Op de vier hoeken medaillons, in het midden een wapenschild met aan weerszijden de letters T.S. De wapens zelf zijn weggehaald.

Zerk 4:

Anno 1639. Den 8 February sterft D’eerbare BAVCK Hendrich Dr D HuysFrou van Claes Stoffels out 58 jaeren en leit alhier begraven.

Hierop aangebracht een ruitvormig wapenschild waar ook de wapenafbeeldingen praktisch niet meer te ontdekken zijn. Met enige moeite worden een adelaar en een klaverdrie zichtbaar. Onder het wapenschild bevindt zich het volgende opschrift:

Anno 1655 den 2 Januari is gestorven de Eersame Stoffel Claessen Zoon out E…ant 33 jaer ende leit alhier begraven. Hieronder de letters RW-PB die onderelkaar vermeld zijn.

Zerk 5:

Is in een heel slechte staat en kwam gebroken onder de vloer vandaan in drie gedeelten, waarbij de leisteen aan de randen sterk was afgebrokkeld. Toch werd het mogelijk geacht de steen weer een plaats te geven in het middenpad. Voor zover mogelijk is geprobeerd de opschriften te achterhalen.

Anno 1666. 20 April … den Eerbare Claesen … Huysvrou van Teacke Sydssens out 66 jaren ende leit alhier begraven.

In het midden van de steen twee opschriften:

Anno 1777 Den 28ste December is overleden den Eerbare Mincke … in leven huisfrou van Jan Sypts out omtrent 65 jaer en leit alhier begraven.

Dan is er weer een ruitvormig wapenschild te zien met aan weerszijden de letters T.E. Ook hiervan zijn de afbeeldingen weggekapt.

Het derde opschrift hieronder luidt:

Anno 1790 den 3’e July is overleden den Eerbare Tryntje Fockens in leven de derde huisvrou van Jan Sypts out ende ruim 50 jaren ende leit alhier begraven.

Zerk 6:

Vermeldt als randopschrift: Anno 1646. Den 18en de Augustus sterft den Eersame Claes Stoffels Zoon. O.V.T. omtrent 72 jaar ende leit alhier begraven.

Het tweede opschrift boven luidt:

Anno 1693. Is den Eersame Claes Hendricks in de Here ontslapen out seinde 44 jaren ende leit alhier begraven.

Hieronder een rechthoekig wapenschild met aan weerszijden de letters K.H.

Het derde opschrift luidt:

Anno 1671. 6 February is in den Here Godts Salichyck ontslapen den Eersame en de seer discreten Ionge fiere Claes Teackes out omtrent 21 jaar ende leit alhier begraven.

Met de al eerder besproken priorzerk, die op de begraafplaats nog te zien is, gaat de geschiedenis nu verder en leeft voort in de namen, die bij deze gelegenheid voor het voetlicht kwamen.

Het huidige kerkgebouw is van 1678 en is vrij zeker gebouwd van materiaal van een eerder gebouw. De vermelde jaartallen op de hiervoor genoemde zerken geven aan dat deze zerken mee zijn overgegaan naar het huidige gebouw.

Dat genoemde zerken, na jaren uit het gezicht verdwenen te zijn geweest, nu weer dienstbaar en zichtbaar zijn voor allen, is winst. Hoe ook de tijden mogen zijn, het bewaren van het erfgoed van eerdere generaties, blijft een opdracht.

 Posted by at 12:26
nov 192000
 

R.H. Postma

Mensen die in Nederland wonen betalen belasting. Dat gebeurt al honderden jaren. Je kunt denken aan loonbelasting, wegenbelasting, omzetbelasting, hondenbelasting, onroerend goed belasting en noem maar op.

Belasting betalen vinden we niet plezierig maar het geld wordt door de regering gebruikt voor van alles en nog wat. Van het belastinggeld worden bijvoorbeeld wegen aangelegd; dijken onderhouden; ziekenhuizen gebouwd en nog veel meer zaken.

In de loop der eeuwen is het belastingheffen geregeld veranderd. Zo moest je in b.v. 1750 belasting betalen over het aantal schoorstenen dat je had, over koeien en rieren, over het aantal paarden en over het land dat je gebruikte. Hoe meer land je had, hoe meer belasting je betaalde.

Om aan meer geld te komen werden bij molens opzichters geplaatst en moest er over het malen van graan belasting worden betaald. Als je naar een ander gewest wilde en de grens overstak, moest je passagegeld betalen. En dan waren er tolhuizen… De mensen kregen er schoon genoeg van en kwamen in 1748 in opstand.

De regering heeft toen een nieuwe soort belasting bedacht die voor iedereen gelijk was, de mensen zouden hem eerlijker vinden. Dit was de quotisatie – daarin zit het woord quotum. Dat ken je wel van melk- en mestquotum. Dat is de hoeveelheid die je hebt. Zo was het met die belasting ook, hoe meer geld je had, hoe meer je moest betalen.

De belasting is in 1749 ingesteld en hetzelfde jaar ook weer afgeschaft omdat hij niet goed beviel. Maar in dat jaar zijn wel alle inwoners van ieder dorp in een belastingboek opgeschreven. Naam, beroep, of ze rijk of arm waren, hoe groot het gezin was en wat ze moesten betalen. In de lijst kun je mooi zien wie er toen in een dorp woonden en wat ze deden. Hieronder volgen de inwoners van Oudwoude:

naam, beroep, gezinssamenstelling, aanslag:

Visscher A. leeft van zijn renten, 2, 125-0-0

Goede Jan H. de, vrijgesel, 1, 10-0-0

Hiemstra jhr. W.H. v., grietman, wel begoedigt, 7 – 2, 200-0-0

Hogeveen ds. G., predikant, 3 – 1, 43-0-0

Scheltinga mevr., wegens boden op een plaats, 5, 66-0-0

Abe Wytses, tolman, redelijk in staat, 3, 18-0-0

Albert Jans, snikschipper,redelijk, 2 – 2, 15-0-0

Albert Cornelis wed., sober in staat, 1 – 2, 5-3-0

Alle Jans, welgestelde boer, 4 – 4, 50-0-0

Andris Hendriks, heeft wat boerkerij, 2 – 4, 38-0-0

Andris Jans, timmerman, 3 – 2, 15-0-0

Ate Pytters, vrijgesel, 1, 8-0-0

Bauke Tjetses, sobere arbeider, 2 – 3, 6-0-0

Binne Jans, sobere arbeider, 2 – 2, 11-13-0

Bokke Gaatses, gemene arbeider,vrijgesel, 1, 11-10-0

Dirk Pytters, sobere arbeider, 2 – 2, 8-0-0

Dirk Rommerts, wed. is arm, 1, 5-0-0

Egbert Jarigs, gemene boer, 4 – 4, 40-0-0

Einte Gerryts, sobere boer, 2 – 2, 12-0-0

Ewert Rinderts, gemene boer, 5 – 1, 38-0-0

Falk Jacobs, gemene arbeider, 2, 11-13-0

Femme Louwes, gemene boer, 3 – 3, 34-0-0

Freerk Freerks, gemene boer, 3 – 5, 43-0-0

Freerk Willems, coyker, heeft iets boerkerij, 2 – 1, 30-0-0

Gabe Doedes, gemene boer, 3 – 2, 26-0-0

Gerben Louwes, sobere arbeider, 2 – 3, 11-13-0

Harmen Harkes, gemene arbeider, 2 – 1, 15-0-0

Hedse Luitjens, gemene arbeider, 2 – 4, 14-0-0

Ype Ringers, gemene boer, 4 – 1, 44-0-0

Jacob Eelkes, gemene arbeider, 2 – 6, 20-0-0

Jan Alberts, sobere arbeider, 3 – 3, 6-0-0

Jan Geerts, snikschipper,gemeen in staat, 3 – 3, 11-13-0

Jan Hendriks, sobere arbeider, 2, 8-0-0

Jan Hendriks de jonge, gemene arbeider, 2, 11-13-0

Jan Clasen, gemene boer, 7, 48-0-0

Jan Lammerts wed. oud, dogh redt haarselfs, 1, 5-0-0

Jan Roelofs, gemene arbeider, 3, 9-0-0

Jelle Jelles, gemene boer, 4, 34-0-0

Jetse Jacobs, welgestelde boer, 5, 70-0-0

Johannes Pytters, gemene schoenmaker, 2, 11-13-0

Johannes Rienks, boer,redelijk welgesteld, 3 – 3, 50-0-0

Keimpe Heines, sobere boer, 2 – 3, 22-0-0

Klaas Lykeles, gemene boer, 3 – 6, 34-0-0

Korneles IJes, redelijk welgestelde boer, 3 – 1, 50-0-0

Korneles Willems, hovenier, gemeen in staat, 4, 11-13-0

Louw Alberts, wed. heeft iets boerkerij, 1 – 2, 12-0-0

Louw Klasen, gemene arbeider, 2, 10-0-0

Luielof Jans, gemene boer, 4, 30-0-0

Marten Freerks, gemene boer, 4, 36-0-0

Meindert Alberts, gemene boer, 5, 48-0-0

Oedts Melles, vrijgesel, 1, 8-0-0

Pytter Dirks, sobere boer, 4 – 2, 25-0-0

Pytter Heerkes, heeft iets boerkerij, 3, 17-0-0

Pieter Heines, sobere arbeider, 2 – 1, 11-13-0

Pytter Hendriks, sobere arbeider, 2, 8-0-0

Pytter Jurks, gemene arbeider, 3 – 2, 15-0-0

Pytter Pytters, sobere boer, 3, 22-0-0

Poppe Jans, sobere arbeider, 2 – 2, 8-0-0

Rempt Jans, vrijgesel, 1, 8-0-0

Rigchert Heres, mr. schoolmeester, 2 – 1, 40-0-0

Rienk Wibes, redelijk welgestelde boer, 3 – 2, 36-0-0

Rinse Michiels, gemene arbeider, 2 – 5, 11-13-0

Sake Freerks, gemene boer, 4 – 1, 30-0-0

Sape Martens, gemene arbeider, 2 – 3, 15-0-0

Sibren Sibrens, backer,bestaat redelijk, 2 – 1, 8-0-0

Syds Hendriks, sobere kuiper, 2 – 3, 8-0-0

Simen Ringers, gemene boer, 3 – 3, 39-0-0

Sytse Tjeerds, redelijk welgestelde boer, 6, 56-0-0

Sipke Ypes, sobere boer, 2 – 3, 20-0-0

Sjoerd Gosses, gemene boer, 2, 21-0-0

Sjoerd Meinderts wd., gemene boerenne, 4 – 2, 43-0-0

Tjeerd Wibes, gemene visscher, 4, 21-13-0

Trijntje Harmens, is arm dogh redt haarselfs, 1 – 1, 5-0-0

Wibe Rinses, gemene boer, 4 – 4, 50-0-0

Wibe Wibes, timmerman, 2 – 1, 16-0-0

Wibren Hendriks, arbeider, 3, 21-13-0

Wierd Etes, sobere boer, 3 – 2, 30-0-0

Willem Freerks, gemene arbeider, 3 – 3, 11-13-0

Wopke Wygers, gemene arbeider, 2 – 1, 11-13-0

De allerarmste mensen in het dorp woonden in een armenhuis of bij anderen in. Ze werden onderhouden door de armvoogdij. Daarom hoefden zij geen belasting te betalen. Op bovenstaande lijst komen ze zodoende niet voor.

 Posted by at 12:26
nov 192000
 

H. Hietkamp

Casper Hansen, afkomstig van Leeuwarden, woonde met zijn vrouw in Ezumazijl, in de grietenij Oostdongeradeel. Casper was daar aangesteld als cherger en moest controle houden op de invoer van goederen. Casper had al een hele tijd een vete met een pachter Arjen van Helder. De vete zal ongetwijfeld over de belastingen zijn gegaan. Van de zijde van Arjen van Helder was er een advocaat in de arm genomen, namelijk Dr. Hoorn. Op zijn verzoek ging de executeur met enige assistenten van het Nedergerecht van Oostdongeradeel naar het huis van Casper. Ze moesten aldaar executie doen van een vonnis van het Nedergerecht, waarschijnlijk om goederen in beslag te nemen. Dat vond plaats op 2 mei 1727.

Jan Alberts Holwerda, Ype Ates en Gyliam Michiels, respectievelijk executeur en assistenten gingen naar Ezumazijl, naar het huis van Casper. Casper en zijn vrouw genoten van de voorjaarszon en leunden over de benedendeur van hun huisje. Ze hadden een ruim uitzicht. In de verte zagen ze de dienaars van het Gerecht aankomen. Toen het drietal op een afstand van ongeveer 20 roeden (bijna 80 meter) waren gekomen vanaf zijn woning, stond voor Casper de zaak vast. Hij zou zijn huisje en goederen verdedigen. Hij liep naar de kamer en haalde zijn snaphaan te voorschijn. Hij legde het wapen over de onderdeur en riep luid en duidelijk: “Blijf staan of ik schiet zodat je de damp uit de hals vliegt”. Dat was krasse taal en Jan Holwerda zag dat het wapen op hem gericht was. Caspers vrouw probeerde haar man te sussen en pakte het wapen vast, maar Casper duwde haar hand weg. Hij richtte opnieuw op de executeur. Die werd bang en besloot niet verder te gaan. Hij keerde met zijn assistenten terug naar Metslawier.

Casper werd later toch in hechtenis genomen. Hij had geen geld om een advocaat te nemen en daarom vroeg hij toestemming om op Landskosten te mogen procederen. In het dossier zat het volgende briefje:

“Casper Hansen, ‘s Lands havenchercher verklaarde dat hij geen vaste goederen besit en diesvolgens niet in staat is eenige proceduren tegen mij Procureur-Generael als klager te sustineren vervolgens versoekende sulx op ‘s Lands costen te mogen doen.

Actum den 27 juny 1727.

Er onder was geschreven:

Verklare diet bovenstaende in waarheid te bestaen. Met veersoeke dit alles op lans kosten maag geschiede.

W,g, Casper Hansen.

Casper had ook enige pasquillen (een geschrift om iemand te bespotten of belachelijk te maken) opgehangen, gericht tegen de pachter Arjen van Helder. Een transcriptie van de tekst volgt hier.

Huijt om huijt niet Arijen van Helder. Arijen van Helder is Judas van mij een leijder en bedrieger van pachters sarjes en borgerij verrader van Land en kerck. Godt geef de duivel loon na sijn werk.

Een ander briefje bevatte de volgende tekst:

Gij sult U naesten lefhebben als als U zelven sijt de schrieft niet Arijen Pyters van Helder. Om eenen diepen put te graven siet men Arijen Pyters van Helder met sijn schellum stukken op nieu al meer slaven maar ik hoop Godt sal geve dat hij ook mach in die put vergaan die hij mij te graven heeft vangen aan dat qaat dat hij haadde voor genomen mij te doen dat hoop ik sal op sijn kop komen dat qaat dat hij doet overal hoop ik dat op sijn kop noch reijs kome sal. Als het de Almachtige belieft een eerlijk man die het afscheurt pas op.

Het Nederlands van Casper was niet al te best, maar de bedoeling van het geschrift was duidelijk.

Casper kwam voor het Hof van Friesland. Hij bekende wel het geweer te hebben gericht, maar er zat niets in. Het was ongeladen en dus niet gevaarlijk zei Casper. Het Hof nam het hem wel kwalijk en hij werd veroordeeld tot een jaar verbanning uit de provincie. De uitspraak werd gedaan op 12 juli 1727.

Dossier 1429 Hof van Friesland.

 Posted by at 12:26

Vissersschip vergaan op het Pinkegat

 Verhalen  Reageren uitgeschakeld
nov 192000
 

A. J. Dijkstra

In de vissersdorpen Moddergat en Wierum zijn door de jaren heen een groot aantal schepen vergaan, en de bemanning verdronken. Voorbeelden hiervan zijn de vissersrampen in Moddergat (1883) en Wierum (1893).

In 1825 is er bij het Pinkegat één schip vergaan, maar ook deze gebeurtenis zal de dorpsgemeenschap van Wierum in beroering hebben gebracht. Veel nakomelingen van de bemanningsleden van dit schip waren betrokken bij de Rampen in Moddergat en Wierum.

Op 26 november 1825 verging er een Wierumer vissersschip bij het Pinkegat, tussen Schiermonnikoog en Ameland.

Op 31 november, enkele dagen na het vergaan van het schip bij het binnenzeilen uit zee, ging een achttal mannen vanuit Wierum naar Ternaard om het overlijden van de bemanningsleden aan te geven. Deze mannen waren Sape Eintes Van Der Zee, visser onder Nes (Moddergat); Tjeerd Jans Van Der Zee, (pot)schipper; Lieuwe Willems Dijkstra, visser; Jan Sybes Jongeling, visser; Jelte Jelles de Wilde, gardenier, Jan Siemons Nooitgedagt, visser; Age Ages Posthumus, schoenmaker onder Nes en Lipke Klazes Posthumus, arbeider te Wierum.

De bemanning bestond uit:

1. Einte Jans Van Der Zee, de schipper. Einte Jans was de zoon van Jan Sybes en Dirkje Eintes. Jan Sybes was eveneens visser geweest. Einte was getrouwd (voor de tweede maal) met Klaaske Joukes Postma. In 1811 was Eintes eerste vrouw Richtje Sapes overleden. Van deze vrouw had hij vier kinderen: de dochters Boukje en Dirkje; en zijn zonen, Jan Eintes, die ook op het schip aanwezig was, en Sape Eintes. Sape Eintes heeft samen met zijn oom, Tjeerd Jans Van der Zee, het overlijden van zijn vader aangegeven.

Sape Eintes Van Der Zee was getrouwd met een Leentje Gooitzens Basteleur van Moddergat. Zodoende is hij ook naar Moddergat verhuisd. Sape was ook visser. Twee van zijn kleinzoons zijn omgekomen bij de Ramp van Moddergat, als bemanningsleden van het schip “de twee gebroeders”. Deze kleinzoons waren Jan Eintes Van Der Zee (39) en Sape Eintes van Der Zee (42). Sape was toen (1883) getrouwd met Feikje Aants Post, en liet haar achter met drie kinderen: Gooitzen (10), en de tweeling Aant en Aafke (6).

2. Jan Eintes Van Der Zee, zoon van de schipper. Het overlijden van Jan werd aangegeven door zijn oom, Tjeerd Jans v.d. Zee en zijn zwager Lieuwe Willems Dijkstra. Jan Eintes was getrouwd met Sypkje Sipkes Visser. Jan Eintes liet zijn vrouw achter met vier kinderen, eerder in 1825 was dochtertje Jantje reeds overleden. Deze kinderen waren: Emkje (10), Einte (7), Sipke (2), en Sybe (3).

Deze laatste, Sybe Jans Van der Zee, was bij de Ramp van Wierum aan boord van WL 34, “de drie gebroeders”, waarmee zij zijn gestrand op Ameland. Sybe is enkele jaren na de ramp overleden. Zijn schoonzoon, Makke Jacobs Post, getrouwd met dochter Sypkje, is in 1918 verdonken op de Engels-mansplaat.

3. Sybe Jans Jongeling, zoon van Jan Sybes Jongeling en Ytje Jelles De Wilde. Sybe was een kleinzoon van Sybe Tjeerds Jongeling en Engeltje Jans Van der Zee. Engeltje Jans van der Zee was een zuster van de schipper, dus Einte Jans Van der Zee was de oudoom van Sybe. Sybe Jans Jongeling was 19 jaar oud, en niet getrouwd. Sybe’s overlijden werd aangegeven door zijn vader Jan Sybes Jongeling en zijn oom Jelte Jelles De Wilde.

4. Sape Engels Streeksma, zoon van Engel Sapes en Klaaske Joukes. Engel Sapes was de broer van Richtje Sapes, de eerste vrouw van de schipper. Engel’s weduwe, Klaaske Joukes, trouwde later met Einte Jans. Sape Engels Streeksma was dus een oomzegger van de schipper. Sape werd 26 jaar en bleef ongehuwd. Sape’s overlijden werd aangegeven door Jan Siemons Nooitgedagt, een aangetrouwde oom en door zijn neef Sape Eintes Van Der Zee.

5. Jan Ages Visser, zoon van Age Jans en Aaltje Franzens Dijkstra, 27 jaar. Jan’s overlijden werd aangegeven door zijn broer, Age Ages Posthumus en zijn neef Lipke Klazes Posthumus. Jan was getrouwd met Sybrichje Engels Streeksma, een zuster van zijn varensgenoot Sape Engels. Jan liet zijn vrouw Sybrichje achter met twee kinderen: Age (7) en Engeltje (3). Sybrichje was op dat moment echter reeds in verwachting, zodat enkele maanden later nog een zoon werd geboren, die naar zijn vader werd vernoemd.

Dochter Engeltje trouwde later met Thomas Tjeerds Hiemstra. Deze Thomas was bij de Ramp in Wierum aan boord van de Wl 30 “De mevrouw Renske” evenals hun schoonzonen Jelle Lieuwe Hiemstra en Dirk Jans Jongeling. Jelle Lieuwes was getrouwd met dochter Houweltje, Dirk Jans met dochter Sybrichje. De Wl 30 sloeg om te noorden van Ameland, waardoor de beman-ningsleden verdronken.

De zee die neemt en geeft. De vissers hadden (hebben) een beroep met veel risico, wat toch vaak van vader op zoon is overgegaan. Vaak is het goed gegaan, maar soms ging het verkeerd, wat met name voor het leven van de vissersvrouwen van grote invloed moet zijn geweest. Laatstgenoemde Engeltje Jans Visser is hier een sprekend voorbeeld van, zij verloor haar vader, haar man en twee schoonzoons aan de zee.

 Posted by at 12:26

Uitleg over het wapen van Dokkum

 Verhalen  Reageren uitgeschakeld
nov 182000
 

R. Tolsma

Ik heb een artikel in “Dokkum, bolwurk fan it noarden” in speciaal nummer van It Beaken, tijdschrift van de Fryske Akademy uit 1954, geraadpleegd (1200 jaar na de moord op Bonifatius) Daarin haalt de schrijver/heraldicus J. Visser een artikel aan van A.S. Miedema uit 1937 in “Het Nieuwsblad van Friesland”, terwijl tevens N.J. Waringa wordt aangehaald die in “Tussen Flie en Lauwers CIV” uit 1931 ook over het wapen en de zegels publiceerde.

Volgens genoemde schrijvers moet worden uitgegaan van de oudste Dokkumers stadszegels, van voor 1350, misschien zelfs dertiende eeuw. Daarop is een kerk (de Sint Maartenskerk van Dokkum) zichtbaar en twee stenen broden die elk aan een kant van een schedel zijn afgebeeld. De stenen broden komen uit een legende die vertelt dat Bonifatius bij een vrouw (die net broden had gebakken) aanklopte en die bij hoog en bij laag volhield dat ze helaas geen eten voor hem had, mocht het toch zo zijn, zouden het stenen mogen worden. Dat laatste gebeurde dan ook.
Een ander verhaal zegt dat de moordenaars van Bonifatius een feestmaal aanrichtten waarna God hun brood in stenen veranderde. Een stenen brood en “de schedel van Bonifatius” zijn als relieken aanwezig in de Bonifatiuskerk.
Boven de kerk zijn zon, maan en elf sterren afgebeeld, deze verwijzen naar de sterke Maria-verering die destijds in Friesland aanwezig was (zie Openbaringen 12:1 voor de genoemde symbolen)

Op het toen in gebruik zijnde tegenzegel of kleinzegel is voor het eerst het wapen van Dokkum zichtbaar in de hedendaagse vorm: maan en drie sterren (heraldisch: van lazuur, beladen met drie sterren van goud, geplaatst één en twee vergezeld van boven van een omgekeerde liggende halve maan van zilver; het schild gedekt met een gouden kroon. 25 maart 1818 bevestiging)

Er bestaat nog een verhaal over een ouder wapen zonder maan. Die maan zou de stad Dokkum gekregen hebben als beloning voor het aandeel van de Dokkumers in de verovering van de stad Damiate tijdens de kruistochten, bekend is dat in 1217 een grote groep Dokkumers en mensen uit de omgeving met schepen op kruistocht gingen en vooral bij Damiate zich onderscheiden hebben. (Ook Haarlem kreeg toen wapenvermeerdering) Een van de muurschilderingen in het stadhuis getuigt van deze heldendaad tijdens de kruistochten.

Het blauw op het wapen kan ook naar de Mariavereing wijzen maar kan ook een meer aardse oorzaak hebben: het blauw van de hier aanwezige zeeklei! De kroon bovenop het wapen is daar omdat alle Friese steden en grietenijen het recht hebben om een kroon van drie fleurons op het wapen te voeren.

nov 012000
 

E. Smits

Tentoonstelling in Streekmuseum het Admiraliteitshuis, Diepswal 27, Dokkum, 13 september- 27 november 1993

De Premonstratenzer of Norbertijner orde werd in 1120 gesticht door Norbert in het Franse Premontre. In Nederland kwamen in de bloeitijd van 1120-1270 abdijen tot stand in Wittewierum, Lidlum, Dokkum en Mariëngaarde bij Hallum.

Inhoudsopgave
Kloosters in Friesland
Klooster Mariëngaarde
Klooster Weert
Augustinus/ Augustijnen
Cisterciënser Orde
De Premonstratenser of Norbertijner Orde
Berne
De Orde
Kloosterleven

 

De geschiedenis van de Norbertijner kloosters in Oostergo

E. Smits

 

Tentoonstelling in Streekmuseum het Admiraliteitshuis, Diepswal 27, Dokkum, 13 september- 27 november 1993

 

De Premonstratenzer of Norbertijner orde werd in 1120 gesticht door Norbert in het Franse Premontre. In Nederland kwamen in de bloeitijd van 1120-1270 abdijen tot stand in Wittewierum, Lidlum, Dokkum en Mariëngaarde bij Hallum.

Kloosters in Friesland

De kloosters in Friesland hebben sinds men er het christendom bracht een grote rol gespeeld. Enerzijds als vertolking van de gemoedsrust en teken van verbondenheid en anderzijds tot een machtsvertoon. Evenals bij gebouwen als kastelen en vestingen was een klooster een status van orde en recht voor de innerlijke mens.

Vaak bouwde men in de buurt van dorpen en steden en trokken mannen en vrouwen, vaak van betere stand, in de afzondering van de woelige en rumoerige wereld.

Ook de onrust, oorlogen en steeds groter wordende partijschappen gaven reden tot het bouwen van deze plaatsen. Het gaf vaak de bescherming en veiligheid wanneer men zich terug kon trekken als de vijand op komst was. Ook moet men niet vergeten dat de kloosters een groot aandeel geleverd hebben aan de beschaving in de vorm van kunst en wetenschap.

Denk maar aan de schrijfkunst, onderzoek naar vele zaken, ontginnen van grond en bouwen van dijken.

Het duurde wel even voordat de bevolking het belang inzag van deze inbreuk op het eigen leven.

Enkele van de belangrijkste kloosters waren Mariëngaarde te Hallum en St. Bonifatiusklooster te Dokkum en het klooster te Lidlum. Om een indruk te geven van de grootte: in 1293 telde Mariëngaarde 400 en Lidlum 600 inwoners.

Het gebeurde vaak dat er in latere tijd grote erfenissen en giften gedaan werden aan de kloosters, ten dele voor eigen behoud (zielerust) en ook uit maatschappelijk belang (macht).

Zo kwam het dat de kloosters aanzienlijke goederen en landerijen bezaten in ruil voor hulp bij maatschappelijke activiteiten, zoals het graven van vaarten, verbeteren van wegen enz.enz.

Men bouwde kerken in de dorpen en leerde de bewoners schrijven en lezen. In die zin kan men zeggen dat de kloosters een gouden tijd brachten tot welzijn van de gehele bevolking. Dat men later ook in bestuurlijke zin een vinger in de pap kreeg en daardoor in conflict kwam met de staatkundige bestuurders moet men maar voor lief nemen.

Klooster Mariëngaarde

Dit klooster, onder Hallum, is een echt Friese stichting en niet ontstaan door de komst van kloosterlingen van elders. Het werd destijds gesticht door de Eerwaarde Heer Fredrik, pastoor van de kerk van Hallum.

Hij leefde van 1125-1175 en was een zoon van Doede en Sybrig. In Hallum had hij de kans de beginselen van de Latijnse taal te leren en om zich verder te bekwamen ging hij naar Munster in Westfalen. Hier studeerde hij o.a. wetenschappen. Hij bezocht vele malen de abdijen van Mariënwaard in Gelderland en raakte zo in de ban van de godsdienstige overtuiging en godvruchtig gedrag van de broeders daar dat hij besloot ook de Premonstratenzen aan te hangen. Omstreeks 1147 was hij weer terug in Hallumen en werd op kosten van de toenmalige pastoor, Heer Feike, verder onderwezen en uiteindelijk tot priester gewijd.

Hij droeg zo duidelijk de orde der Premonstratenzers uit dat er in zijn omgeving niet alleen gewone doch ook edellieden het wittekleed aantrokken en zich onder tucht van Fredrik en de Orde stelden.

Toen zijn moeder in 1163 stierf legde hij een gelofte af om een klooster te stichten. Hoewel hij niet onbemiddeld was had hij toch de steun nodig van anderen. Twee rijke adelijke vrouwen willen we hierin met name noemen, nl. Sia, de moeder van Rienk van Martena, en Aesge van Blija. Het kerkje kon in 1163 al afgebouwd worden en stond op een stuk land dat Goslik Goslinga hem had geschonken. Het kerkje werd gewijd aan de H. Apostel Johannes en de H. Maagd Maria en Fredrik droeg er zelf de eerste mis op.

Al gauw werd daarna begonnen met het bouwen van de andere gebouwen om de geestelijken er in onder te kunnen brengen, de mannen en de vrouwen gescheiden. De toeloop om toe te treden was zo groot dat Fredrik besloot een deel van de kloosterlingen ergens anders onder te brengen.

Zo kreeg het Klooster over de Lauwers in de Marne en dat van St. Bonifatius te Dokkum nieuwe bewoners. Om wanorde te voorkomen stichtte hij daarna (1170) te Bartlehiem nog een nonnenklooster Betlehem. Het toezicht over dit vrouwenklooster bleef voorbehouden aan de Abten van Mariëngaard.

Een van de kloosterlingen, Tako, een goed preker, nam met enige anderen het St. Bonifatiusklooster in Dokkum over.

Fredrik stierf in 1175 en werd in de kapel van Mariëngaarde begraven. Tien jaar na de oprichting werd Mariëngaarde met zijn stichtingen opgenomen in de orde van Premonstreit of de Witheren, als dochter van de Abdij Steinfeld in de Eifel.

Vanuit Mariëngaarde werd in 1182 Lidlum gesticht en zo volgden in korte tijd een reeks kloosters in het noorden van Friesland.

Het klooster te Dokkum diende als uitvalsbasis tot het stichten van de vrouwenkloosters te Weerd (Templum Domini) bij Morra (ca. 1267), Veenklooster en Sionsberg, dat waarschijnlijk identiek is aan het Cisterciënzer nonnenklooster bij Niawier.

Klooster Weert

‘Monasticon Batavum’ haalt daarvoor als bewijs aan, dat in een oude legende wordt verhaald dat abt Siardus van Mariëngaarde in 1320 de non Bava van de derdedaagse koorts genas door 12 psalmen voor haar te lezen.

Deze non woonde volgens het verhaal in het klooster Weert en daar de levensgeschiedenis van Siardus al heel vroeg te boek is gesteld, mogen we wel aannemen dat in zijn tijd het klooster al bestond.

Het was een vrouwenklooster van de Premonstratenzen, ook wel de Norbertijnen genoemd, waartoe Mariëngaarde en later ook het Bonifatiusklooster te Dokkum behoorde.

De prior en de keldermeester werden door Dokkum aangesteld.

In dit klooster treffen we namen aan van adelijke afkomst zoals: Bava Roorda, Auck Ropta en Syts van Hemmema.

De dagelijkse naam was Weert, maar het klooster werd ook wel Templum Domini (tempel van de Heer) of Silva St. Mariae (woud van de H. Maria) genoemd. Door giften en erfenissen kreeg Weert heel wat bezittingen in de omgeving. In 1511 bezaten de nonnen 34 ‘beestengras’ buitendijks en 300 pondemaat onder de dorpen in de Dongeradelen, oa. De Sate Monnickehuys (dichtbij het klooster) en een boerderij te Tibben onder Ee. Hier zorgde een kloostermeier voor de gang van zaken van het convent. Verder lagen de bezittingen onder Niawier, Metslawier, Paessens, Morra, Anjum, Jouswier en Nes. Daarnaast nog het aandeel in de venen te Kuikhorne en Dantumawoude, want in 1503 werd een scheiding van deze venen opgemaakt tussen een aantal adelijke heren en de kelners van Dokkum en Claerkamp en de hofmeesters van Sion en Weert.

Ook uit een sententie van bisschop David in 1481 blijkt dat Weert venen had. Hoewel de zusters sober leefden, dronken ze toch wel eens een glaasje wijn, dit blijkt uit een besluit van het hof, waarin voor een bepaalde hoeveelheid wijn en bier vrijdom van accijns werd toegekend aan de kloosters, mits via Harlingen ingevoerd. In 1423 gaf Duke Oenema, vroeger parochiaan van de kerk van Damwoude, per testament aan om twee flessen bier (jaarlijks ?) voor het klooster te bestemmen. Dit legaat kan in ieder geval geen reden tot uitspattingen hebben gegeven.

In 1569 ging het klooster in vlammen op door invallen van de watergeuzen, die nogal eens aan land kwamen in de Dongeradelen.

Grietman Rinthje van Aytta, een broer van de bekende Viglius, schrijft hierover: – de 20e augustus 1569 ankerden zij in de Scholback (nu Friese Gat) en kwamen daarna met sloepen aan land, plunderden het klooster en staken het in brand. Al het ’tilbare’ namen ze mee en veel lakens, oorkussens en lijnwaad kwam men later tegen als het aan de man werd gebracht. Op een der lakens was met zwart garen een naam van een non gestikt, welk laken door een Spaanse spion werd gekocht en meegenomen naar Groningen om als bewijs te dienen tegen de Geuzen.

In 1580 was het met deze gewijde plaatsen gedaan. De Staten confisceerden alle kloosterbezit en Ansck Luytesdochter, conventuaal, droeg alle roerende en onroerende bezittingen over met de belofte, dat als zij iets vergeten had en haar dat later te binnen zou schieten, zij het alsnog zou melden. Zij kreeg een jaargeld van 50 gulden en een bedrag van 15 gulden gereed geld eenmalig. Zij sleet haar laatste levensdagen in het St. Antoniusgasthuis te Leeuwarden, waar meer gewezen geestelijken een pensie genoten. Het Premonstratenzer klooster, waarin zovele dames van stand hadden gewoond, gewerkt en gebeden, bestond niet meer.

Augustinus/Augustijnen

Heilige en kerkvader van 354-430. In zijn jeugd op twee manieren beïnvloed. In de eerste plaats door zijn christelijke moeder en in tegengestelde zin door zijn vader. Hij ging voor zijn studie naar Madaura en Carthago, maar steeds bleef in hem het verlangen naar het hogere en diepere gewekt en zijn begeerte naar wijsheid bepaalde zijn hele levenspatroon.

Door het nogal onstuimige geestelijke leven, de filosofie en het nadenken over vele zaken die de kerk aangingen deed hem besluiten tot het stichten van kloosters (391) om op deze wijze zijn gedachtengang gestalte te kunnen geven. Dez e gedachte vindt zijn vertaling in de zogenaamde ‘Ordo Monasterii’. “Niemand eise iets op als zijn eigendom, hetzij in kleding, hetzij in welke andere zaak ook”.

Deze geschreven regel was niet uit te voeren. Later ontdekte men een andere ‘Regel van Augustinus’, die gematigder en beter uitvoerbaar was en meer de kenmerken bezat door van Augustinus persoonlijk te zijn.

Deze ‘Regel van Augustinus’ is verder de geschiedenis ingegaan als de grondwet voor allen die hem als de vader van het kloosterleven beschouwen.

Cisterciënser orde

Deze orde is van grote betekenis geweest in de noordelijke gewesten. Deze kloosterorde is afkomstig van het Franse Bourgonje. Ze kreeg haar naam naar de abdij Cistercium, ten zuiden van Dijon, welke in 1098 door de H. Robertus (1028-1111) werd gesticht.

In 1098 verliet de abt Robertus met twintig monniken het Benediktijnenklooster van Molesmes aan de Seine om in zijn oorspronkelijke strengheid de regel van Benedictus te herstellen in een nieuw te stichten klooster. Het dreigde een mislukking te worden, en teleurgesteld keerde hij terug.

Bernard, abt van Clervaux, was in 1112 tot de orde toegetreden en deed met zijn gevolgd intrede in het klooster Citeaux waar hij probeerde de orde nieuw leven in te blazen. Daarom wordt St. Bernardus ook wel de tweede stichter genoemd en willen de Cisterciënser kloosterlingen graag Bernardijnen genoemd worden.

De orde legt grote nadruk op handenarbeid, landarbeid door eigen kloosterlingen – ze mochten hun grondgebied niet verpachten – maar moesten het zelf bewerken.

De lithurgie van de koordienst werd versoberd en het was verboden om zielezorg over niet-kloosterlingen uit te oefenen.

In de lage landen droegen ze eertijds de naam van ‘schiermonniken of grijze monniken’ , naar de kleur van hun habijt. Door studie van de bijbel, lithurgische teksten en de kerkvaders hebben ze vele theologen en geestelijke schrijvers voortgebracht.

De Premonstratenser of Norbertijner Orde

De Premonstratenser- of Norbertijner orde (armoedig, sober en niets voor zichzelf vragend) werd gesticht in 1120 door Norbert van Gennep in het Franse Premontre. In Nederland kwam deze orde tot bloei in de periode van 1120-1270. Toen werden abdijen gesticht te Wittewierum, Lidlum, Dokkum en Mariëngaarde bij Hallum. Norbertus, heilige en stichter van de Premonstratensen-orde, later bisschop van Maagdenburg, leefde van 1084-1134. Hij was van jongsaf de godsdienst zeer toegewijd en kreeg al snel de taak van diaken binnen de kerkgemeenschap. Bij een hevig onweer werd hij door de bliksem getroffen en kwam tot inkeer in zijn bestaan. Blij dat hij het overleefde en overtuigd van de noodzaak tot een eenvoudiger en soberder leven, trok hij in het klooster van Siegburg. Hij werd in 1115 tot priester gewijd en ging in het boetegewaad uit prediken.

In Premontre, een woeste en onherbergzame plaats bij Laon, stichtte hij zijn nieuwe orde: de Premonstratenzen.

Deze orde met zijn eenvoud en zelfverloochening werd in 1126 door paus Honorius goedgekeurd en het duurde niet lang of de toestroom van medevolgelingen werd steeds groter. In datzelfde jaar werd hij tot aartsbisschop van Maagdenburg gekozen. Paus Gregorius XIII verklaarde hem heilig in 1582.

Hij overleed in 1134 en werd te Praag begraven.

Berne

In 1134 stelt de edelman Fulco van Berne zijn kasteel, gelegen aan de Maas bij Heusden, ter beschikking aan de Orde van de Norbertijnen. Ze kregen later ook de zorg voor zeven parochies aan de Maas, in de Langstraat en in de Meierij.

In 1648 werd de abdij van staatswege opgeheven.

De leiding week uit naar de Zuidelijke Nederlanden. De meeste leden bleven evenwel in de parochies.

De Abdij van Berne – zoals de naam is blijven luiden – kan zich daarom met recht de oudste kloostergemeenschap van Nederland noemen.

De Orde

De Premonstratenzen zijn een geestelijke orde die herkenbaar is aan de witte kleding. In de Middeleeuwen een orde met grote betekenis voor de bevolking, door hun leefregel van gedeeld bezit en grote gehoorzaamheid. Door elkaars geloof, hoop, lief en leed te delen, onder hetzelfde dak te leven, en aan dezelfde tafel te eten, kregen ze veel volgelingen.

Ze hadden kloosters in Polen en Bohemen. Later ontstonden er ook vrouwenkloosters van dezelfde regel. Helaas brachten godsdienstige scheuringen de orde tot verval. Toch bezat de orde in 1778 nog 240 huizen. De Franse revolutie hief alle huizen in 1790 op en in 1796 volgde België, en later ook het noordelijke gedeelte van de Rijnprovincie. In totaal bleven er maar enkele over, waarvan in Oostenrijk 9, in Polen 3 en 15 in Spanje. In Spanje werd de laatste opgeheven in 1833 tijdens de Spaanse revolutie.

Na de scheiding van Nederland en België in 1830 kwamen er weer enkele bij. In Nederland werd een abdij opgericht in Heeswijk.

Kloosterleven

Aan het hoofd van een mannenklooster stond de Proost (Prepositus Virorum), later de abt genoemd. Deze werd voor het leven gekozen door de kloosterlingen in tegenwoordigheid van de vader-abt en de abten van de naburige Premonstratenzer kloosters.

Aan het hoofd van een vrouwenklooster stond een Proost (Prepositus Sororum), die lager in rang was dan de Proost van het mannenklooster.

De Premonstratenzer Orde had namelijk van meet af aan vrouwen onder de kloosterlingen. Het vrouwenklooster werd beschouwd als een onderafdeling van het mannenklooster. Hoewel eerst in de afhankelijke staat werd later de zelfstandige staat van het vrouwenklooster toegestaan. De Proost van het vrouwenklooster had het beheer over de goederen van het klooster en de zorg voor de geestelijke belangen van de zusters.

Later stonden Abdissen aan het hoofd van de vrouwenkloosters. Andere functionarissen waren de Prior, plaatsvervanger van de Abt en de zielzorger van de kloosterlingen, de Priores of Maggista, de hoogste vrouwelijke ambtsdrager in een vrouwenklooster, waar een Proost aan het hoofd stond.

Verder waren er net als in de andere Orden de Cellarius en de Gangarius. De kloosterbevolking bestond daarnaast uit cononici of kanunniken, canonici of kanunnikessen, conversi of lekebroeders, de conversaes of lekezusters en de proveniers.

Het bestaan van een kloosterling was er een van een vroom leven, bidden en werken, mediteren, zingen en soms zwijgen.

Om een indruk te geven van een dagindeling volgen we eens een dagrooster. Om twee uur ‘s nachts luidde het kloosterklokje en kwamen de monniken uit hun bed en gingen, zonder zich te hebben gewassen en zonder iets te hebben gegeten, bij kaarslicht de trappen af naar het koor en namen plaats in de koorbanken.

Dan begon de dienst van het Vigillié (de nachtwake) met het kleppen van het klokje en het stille gebed. Daarna zong de voorzanger psalmen op Gregoriaanse wijze, afgewisseld met lofzangen uit het Oude Testament door het koor van de monniken. Dan las een van de broeders uit de bijbel en uit de geschriften van de kerkvaders. Er werd afgesloten met monotone latijnse lofverheffingen. Uren achtereen galmde het zingen door het vooral ‘s winters steenkoude en met kaarsen verlichte koor van de kerk. Voor elke dag waren zeven dagoefeningen voorgeschreven, waarvan vijf in het begin van de middag vielen. Dit zijn de zogenaamde ‘Ad Horas’ of ‘Horen’. Na het Prima (eerste dagdienst) kwamen ze bij elkaar in de kapittelzaal waar hen de regels van het klooster opnieuw werden voorgehouden. Ook werden hier de straffen uitgedeeld aan eventuele overtreders.

Door de kruisgang gingen de monniken dan naar het auditorium (de gehoorzaal), waar hen door de Prior een dagtaak werd opgedragen. Pas na het ‘Nona’ -onderdeel van de ‘Ad Horas’ – gaf de Prior het teken dat ze naar het refter (eetzaal) konden gaan om te eten.

Het was dan ondertussen half drie in de middag geworden. De monniken waren dan al meer dan dertien uur bezig met bidden, zingen, studeren, mediteren en het opknappen van karweitjes en hadden nog geen hap eten gehad. De maaltijden waren uiterst sober. Na de maaltijd was er een rustperiode en kon men iets voor zichzelf doen. In de namiddag was er, in aansluiting op de vesper- en lesdienst in de kruisgang, nog een broodmaaltijd.

Als het tegen het schemeruur liep luidde het klokje voor de laatste dienst, de Completen.

De Completen waren ‘s zomers om acht uur en ‘s winters om zes uur. Hierna gingen ze naar bed, want de volgende dag begon weer om twee uur. Zo ging het zeven dagen in de week, een mensenleven lang. Het was een sober en streng bestaan, waarin de kloosterlingen geen woord met elkaar mochten wisselen; wanneer er al iets gezegd moest worden dan deden ze dat in het Latijn. Hun spreken bestond uit bidden en zingen, het lezen van de bijbel en de geschriften van de kerk. Daardoor spraken ze tot God, aan wie al hun liefde en toewijding hoorde.


Links naar gerelateerde websites:
Premonstratenzers
Speuren naar sporen van een kloosterpad (Noorderbreedte, nummer 3, 1999) 

 Posted by at 12:26
QR Code Business Card